Κατά την κτηματογράφηση είναι πολύ πιθανό να έχουν σημειωθεί σφάλματα τα οποία αποκλίνουν από την πραγματικότητα. Αυτά τα σφάλματα χαρακτηρίζονται κτηματολογικά ως «πρόδηλα» και με τη λειτουργία του κτηματολογίου, μπορούν να διορθωθούν με ευθύνη του προϊσταμένου του κτηματολογικού γραφείου, σχετικά με απλό τρόπο, ύστερα από αίτηση του ιδιοκτήτη του ακινήτου.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα. Οτι δηλαδή, δεν είναι με σαφή τρόπο οριοθετημένη η έννοια του προδήλου σφάλματος από το νόμο. Αποτέλεσμα αυτού είναι, να αντιμετωπίζονται αιτήσεις διόρθωσης με το ίδιο ή σχετικό αντικείμενο διαφορετικά από τον κάθε προϊστάμενο κτηματολογικού γραφείου, γι αυτό και πρέπει να προσδιορίσει με σαφήνεια το περιεχόμενο των προδήλων σφαλμάτων το ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ, ώστε να μην οδηγούνται αδίκως, ιδιοκτήτες ακινήτων στα δικαστήρια λόγω της λανθασμένης κρίσης του εκάστοτε υπαλλήλου.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να γνωρίζουμε ότι η διαδικασία διόρθωσης των πρόδηλων σφαλμάτων καθορίζεται από τη διάταξη του άρθρου 18 του Ν. 2664/1998, το οποίο προχωρεί σε ενδεικτική απαρίθμηση των περιπτώσεων προδήλου σφάλματος και ως τέτοιο θεωρεί κάθε σφάλμα όταν η ανακρίβεια στα στοιχεία της εγγραφής.

Επίσης δίνεται η δυνατότητα διόρθωσης αρχικών εγγραφών με περιεχόμενο «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» με τη διαδικασία του πρόδηλου σφάλματος, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση του Ελληνικού Δημοσίου.

Σε ποιές περιπτώσεις και με ποιές προϋποθέσεις διορθώνονται τα «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» χωρίς δικαστική απόφαση;

α) Όταν υπάρχει δημόσιο έγγραφο, στο οποίο περιέχονται τίτλοι κτήσης περισσοτέρων ακινήτων του ιδίου ή περισσότερων δικαιούχων, τα οποία βρίσκονται στην ίδια κτηματογραφηθείσα περιοχή και έχουν καταχωρηθεί ορισμένα ακίνητα εξ αυτών ως γνωστού ιδιοκτήτη, ενώ τα υπόλοιπα (ακίνητα) έχουν καταχωριστεί ως «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ». Τότε ο δικαιούχος των ακινήτων αυτών δύναται πλέον να ζητήσει τη διόρθωση των αρχικών εγγραφών με την ένδειξη «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» και την αναγραφή των δικών του στοιχείων του στα εν λόγω ακίνητα,επικαλούμενος τον ως άνω τίτλο κτήσης.

β)  Όταν ο τίτλος του αιτούντος τη διόρθωση ή των δικαιοπαρόχων του (αμέσων ή απώτερων) είναι παραχωρητήριο του Ελληνικού Δημοσίου ή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, π.χ. παραχωρητήριο Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας κ.λ.π. Το παραχωρητήριο μπορεί να αποτελεί είτε τίτλο του αιτούντος τη διόρθωση, είτε τίτλο δικαιοπαρόχου, άμεσου (π.χ. του πωλητή του), ή απώτερου (π.χ. αρχικού κληρούχου επί σειράς μεταβιβάσεων). Όταν το παραχωρητήριο αποτελεί τίτλο δικαιοπαρόχου (άμεσου ή απώτερου) λαμβάνεται υπόψη κατά τον έλεγχο για τη βασιμότητα του αιτήματος διόρθωσης σε σχέση με τους επιγενόμενους αυτού τίτλους κτήσης, που συνιστούν διαδοχή στο δικαίωμα.

*Σημείωση: Υπό τις ανωτέρω (α΄ και β’) προϋποθέσεις δύναται να διορθωθούν αρχικές εγγραφές «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» αδιακρίτως του είδους του ακινήτου, για τις οποίες ζητείται η διόρθωση(π.χ. γεωτεμάχιο, διηρημένη ιδιοκτησία).

γ) Όταν το ακίνητο με την ένδειξη «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» είναι διηρημένη ιδιοκτησία (οριζόντια, κάθετη, οριζόντια επί καθέτου), που διαθέτει αυτοτελές κτηματολογικό φύλλο και τα στοιχεία του δικαιούχου προκύπτουν από το συσχετισμό:

• του τίτλο κτήσης του
• των τίτλων κτήσης των δικαιοπαρόχων του (εάν υπάρχουν δικαιοπάροχοι) και

• της σύστασης της διηρημένης ιδιοκτησίας:

Η διάταξη καταλαμβάνει τις περιπτώσεις διηρημένων ιδιοκτησιών, που έχουν αναγραφεί ως «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» και τα στοιχεία του δικαιούχου τους δύνανται να διορθωθούν με αναγωγή στον τίτλο κτήσης του και στη σύσταση της διηρημένης ιδιοκτησίας. Εάν υπάρχουν δικαιοπάροχοι, τότε ο έλεγχος για τη βασιμότητα του αιτήματος διόρθωσης καταλαμβάνει και τους τίτλους κτήσης αυτών κατά τη σειρά διαδοχής τους στο δικαίωμα.

δ)  Όταν το ακίνητο με την ένδειξη «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» είναι διηρημένη ιδιοκτησία/υποδοχέας (οριζόντια, κάθετη, οριζόντια επί καθέτου), στην οποία έχουν αθροιστεί όλα τα υπολοιπόμενα χιλιοστά επί των αδήλωτων διηρημένων ιδιοκτησιών, που προβλέπονται στην οικεία σύσταση.

Στη διάταξη εμπίπτουν οι περιπτώσεις εκείνες που οι μη δηλωμένες διηρημένες ιδιοκτησίες μίας σύστασης αποτυπώθηκαν στις αρχικές εγγραφές ως μία συνολική εγγραφή «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» (υποδοχέας αδήλωτων χιλιοστών). Ο δικαιούχος διηρημένης ιδιοκτησίας, που το αντιστοιχούν σε αυτή ποσοστό συγκυριότητας επί του εδάφους έχει συμπεριληφθεί σε αρχική εγγραφή «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» με τα παραπάνω χαρακτηριστικά, δύναται να ζητήσει τη διόρθωση της εγγραφής με αναγωγή στον τίτλο κτήσης του, στον τίτλο κτήσης των δικαιοπαρόχων του (εάν υπάρχουν δικαιοπάροχοι) και στη σύσταση της διηρημένης ιδιοκτησίας.

ε) Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι μη δηλωμένες διηρημένες ιδιοκτησίες δεν έχουν αναγραφεί ως «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ», με συνέπεια να μην διαθέτουν αυτοτελές κτηματολογικό φύλλο, ούτε το αντιστοιχούν σε αυτές ποσοστό συγκυριότητας επί του εδάφους έχει συμπεριληφθεί σε αρχική εγγραφή διηρημένης ιδιοκτησίας «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ»/ υποδοχέα. Εν προκειμένω η μη εμφάνιση της διηρημένης ιδιοκτησίας συνιστά έλλειψη, δυνάμενη να θεραπευθεί με αναδρομή στην πράξη σύστασης, στον κανονισμό της διηρημένης ιδιοκτησίας και δύναται μέσω της διόρθωσης αφενός να δημιουργηθεί αυτοτελές κτηματολογικό φύλλο.

Ποια είναι η διαδικασία υποβολής αίτησης για διόρθωση πρόδηλου σφάλματος για τα «ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ»;

Η διόρθωση προδήλου σφάλματος γίνεται με την υποβολή του εντύπου «Αίτηση Διόρθωσης Προδήλου Σφάλματος» ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του κτηματολογίου.

Κατά την υποβολή της αίτησης συνυποβάλλεται κυρωμένο αντίγραφο του κτηματολογικού φύλλου του ακινήτου, για το οποίο ζητείται η διόρθωση.

Η αίτηση συνοδεύεται από αντίγραφα των δημοσίων και ήδη μεταγεγραμμένων στο υποθηκοφυλακείο εγγράφων, τα οποία κατά περίπτωση είναι:

• αντίγραφο τίτλου κτήσης του υπέρ ου η διόρθωση,
• αντίγραφο τίτλου κτήσης των δικαιοπαρόχων του υπέρ ου η διόρθωση (εάν υπάρχουν δικαιοπάροχοι),
• αντίγραφο σύστασης της διηρημένης ιδιοκτησίας,
• αντίγραφο κανονισμού διηρημένης ιδιοκτησίας (όταν ζητείται η δημιουργία κτηματολογικού φύλλου διηρημένης ιδιοκτησίας),
• κάθε άλλο έγγραφο που κατά την κρίση του αιτούντος συνεισφέρει στην απόδειξη των ισχυρισμών του.

Πότε διορθώνεται η αρχική εγγραφή;

Ο Προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου είναι αρμόδιος για την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος διόρθωσης και εκδίδει σχετική απόφαση. Αν ο Προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου δεν αποφανθεί μέσα σε 30 εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης ή αν την απορρίψει, ο αιτών δικαιούται να προσφύγει στον Κτηματολογικό Δικαστή μέσα σε προθεσμία 30 εργασίμων ημερών από τη λήξη της προθεσμίας αυτής, ή αφότου έλαβε γνώση της απόρριψης της αίτησης.

Ποια είναι η διαδικασία υποβολής αίτησης για διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων;

Προαπαιτείται έκδοση κτηματογραφικού διαγράμματος για τα ακίνητα (ΚΑΕΚ) των οποίων αιτείται η διόρθωση των γεωμετρικών στοιχείων.

1. Συμπλήρωση της αντίστοιχης έντυπης αίτησης. Η αίτηση, εφόσον συναινούν όλοι οι όμοροι δικαιούχοι που επηρεάζονται από την αποδοχή της, μπορεί να υποβληθεί από κοινού.

2. Κατάθεση της αίτησης συνοδευόμενης από το ενημερωμένο κτηματογραφικό διάγραμμα που αποδίδει τη διόρθωση των γεωμετρικών στοιχείων και το τοπογραφικό διάγραμμα. Επισημαίνεται ότι στα σχετικά έγγραφα πρέπει να μνημονεύεται ο ΚΑΕΚ του ακινήτου που αφορά η πράξη.

3. Ενημέρωση του αιτούντα από το Κτηματολογικό Γραφείο για το αποτέλεσμα του τυπικού ελέγχου της αίτησης του και τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβεί (π.χ. κοινοποίηση της αίτησης σε όμορους δικαιούχους, εάν η αποδοχή της μπορεί να επηρεάσει τα δικαιώματά τους, ορισμός προθεσμίας για υποβολή απόψεων εγγράφως από τους όμορους)

[ Πηγή: https://www.taxydromos.gr/real-estate/1276319/poies-eggrafes-agnostoy-idioktiti-sto-ktimatologio-diorthonontai-os-prodila-sfalmata/ ]

Το άρθρο Ποιες εγγραφές «Αγνώστου Ιδιοκτήτη» στο Κτηματολόγιο διορθώνονται ως πρόδηλα σφάλματα εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

Στην κτηματογράφηση περίπου το 30% των ακινήτων δεν έχει δηλωθεί από κανέναν ιδιοκτήτη, οι  περισσότερες ιδιοκτησίες δηλώθηκαν με πρόχειρο εντοπισμό σε αεροφωτογραφίες και όχι με τοπογραφικά διαγράμματα συντεταγμένων, κάτι που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ακρίβειας, σε πολλές περιπτώσεις ο εντοπισμός βασίστηκε σε στοιχεία από μητρώα αγροτικών επιδοτήσεων, τα οποία αποδείχθηκαν ανακριβή σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων. Και μεγάλο ποσοστό δηλώσεων έγινε χωρίς τίτλους ιδιοκτησίας, αλλά με ένορκες βεβαιώσεις χρησικτησίας.

Αυτά αποκαλύπτει για την κτηματογράφηση στην Ηλεία, – πραγματικότητα που δεν απέχει από αυτά που συμβαίνουν στις περισσότερες περιοχές της χώρας στο Κτηματολόγιο – ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας Χρήστος Γεωργακόπουλος, εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο ολοκληρώνεται η κτηματογράφηση στην Ηλεία και προειδοποιώντας ότι:

-«το Κτηματολόγιο, αντί να αποτελέσει εργαλείο ανάπτυξης, ενδέχεται να μετατραπεί σε έναν ακόμη γραφειοκρατικό σκόπελο για χιλιάδες πολίτες».

Καθώς πλησιάζουν οι αρχικές εγγραφές για το υπόλοιπο του Νομού Ηλείας, τα δεδομένα που έχουν ήδη προκύψει από την Προανάρτηση και την Α’ Ανάρτηση προκαλούν έντονο προβληματισμό. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας, «το τοπίο που διαμορφώνεται μόνο ιδανικό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί».

Ισχυρή η χρησικτησία για την κατοχύρωση ιδιοκτησίας σε ακίνητο στο Κτηματολόγιο

Σημειώνεται ότι η χρησικτησία εφόσον αποδεικνύεται είναι ισχυρή για την κατοχύρωση ιδιοκτησίας σε ακίνητο. Σχετική είναι η υπόθεση δικαστικής απόφασης που έφερε στο φως το ecopress, η οποία επιβάλλει την εγγραφή κυριότητας στο Κτηματολόγιο λόγω έκτακτης χρησικτησίας διαμερίσματος πολυκατοικίας στην Αγία Βαρβάρα Αττικής, αφαιρώντας οριστικά το ακίνητο από τον εγγεγραμμένο στο Κτηματολόγιο ως αρχικό ιδιοκτήτη.

Η απόφαση αυτή έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα για χιλιάδες διεκδικούμενα και με εκκρεμότητες χρησικτησίας ακίνητα σε όλη τη χώρα, για τα οποία η τελική λύση θα δοθεί μόνο μέσω δικαστηρίων, με την έκδοση αποφάσεων που θα αναγνωρίζουν ή θα απορρίπτουν την κυριότητα τους.

Προβλήματα σε δασικό χάρτη, κοινόχρηστο οδικό δίκτυο, σχέδια πόλης και αναδασμούς

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας, περίπου το 30% των ακινήτων στις περιοχές αυτές δεν έχει δηλωθεί από κανέναν ιδιοκτήτη, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις οι δηλώσεις έγιναν χωρίς σαφή γεωγραφικό προσδιορισμό.

«Οι περισσότερες ιδιοκτησίες δηλώθηκαν με πρόχειρο εντοπισμό σε αεροφωτογραφίες και όχι με τοπογραφικά διαγράμματα συντεταγμένων, κάτι που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ακρίβειας», τονίζει χαρακτηριστικά στην εφ. «Πατρίς».

Παράλληλα, σε πολλές περιπτώσεις ο εντοπισμός βασίστηκε σε στοιχεία από μητρώα αγροτικών επιδοτήσεων, τα οποία – όπως επισημαίνει – «αποδείχθηκαν ανακριβή σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων». Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι μεγάλο ποσοστό δηλώσεων έγινε χωρίς τίτλους ιδιοκτησίας, αλλά με ένορκες βεβαιώσεις χρησικτησίας.

Ο κ. Γεωργακόπουλος αποδίδει μέρος του προβλήματος και στο περιορισμένο χρονικό πλαίσιο της διαδικασίας: «Το διάστημα υποβολής δηλώσεων ήταν εξαιρετικά μικρό σε σχέση με τον όγκο των ακινήτων και την έκταση του νομού. Οι ιδιοκτήτες δεν είχαν τον χρόνο να προχωρήσουν σε τοπογραφικές εργασίες ή συμβολαιογραφικές πράξεις πριν δηλώσουν τα ακίνητά τους».

Στο ήδη επιβαρυμένο σκηνικό προστίθενται, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΤΕΕ Ηλείας, η μη ολοκληρωμένη κύρωση του δασικού χάρτη, η απουσία καταγραφής και κύρωσης του κοινόχρηστου οδικού δικτύου, αλλά και προβλήματα στα σχέδια πόλης και στους αναδασμούς.

-«Βλέπουμε ιδιωτικές οδούς να εμφανίζονται ως κοινόχρηστες και το αντίστροφο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται ξαφνικά ιδιοκτησίες του Δημοσίου, πλην δασικών, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση», σημειώνει.

Επίπονη διαδικασία σε χρόνο και κόστος για να κατοχυρώσουν οι πολίτες την περιουσία τους

Όπως εξηγεί  o Χρήστος Γεωργακόπουλος στην εφ. «Πατρίς», μετά τις αρχικές εγγραφές οι πολίτες θα έχουν μεν τη δυνατότητα διόρθωσης, ακόμη και μέσω γεωμετρικών μεταβολών, ωστόσο η διαδικασία μόνο απλή δεν είναι. «Μιλάμε για μια επίπονη διαδικασία, τόσο σε χρόνο όσο και σε κόστος, κάτι που πρέπει να απασχολήσει σοβαρά τους αρμόδιους φορείς», υπογραμμίζει.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Ηλείας ζητά άμεσες παρεμβάσεις, με βασικότερες τη στελέχωση των Κτηματολογικών Γραφείων με μηχανικούς και νομικούς, την απλοποίηση των διαδικασιών γεωμετρικών μεταβολών και την ταχεία κύρωση τόσο του δασικού χάρτη όσο και του κοινόχρηστου οδικού δικτύου.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στον ρόλο των Κτηματολογικών Γραφείων στην αναπτυξιακή πορεία της περιοχής: «Τα Κτηματολογικά Γραφεία αποκτούν κρίσιμο αναπτυξιακό ρόλο για τον τόπο. Την ίδια στιγμή όμως είναι υποστελεχωμένα και επιβαρύνονται με αντικείμενα ξένα προς την αποστολή τους, όπως αρμοδιότητες Πολεοδομίας».

Τέλος, ο κ. Γεωργακόπουλος θέτει και το ζήτημα του μισθολογικού καθεστώτος των μηχανικών του Δημοσίου, το οποίο – όπως τονίζει – «αποτελεί τον βασικό λόγο της χρόνιας υποστελέχωσης των τεχνικών υπηρεσιών».

Το μήνυμα του προέδρου του ΤΕΕ Ηλείας είναι κλείνοντας είναι σαφές: «Απαιτούνται έργα και όχι λόγια. Άμεσα. Τώρα. Διαφορετικά, η Κτηματογράφηση θα εξελιχθεί σε έναν ακόμη ελληνικό γραφειοκρατικό σκόπελο ανάπτυξης».

Οι επτα ανοιχτές πληγές της κτηματογράφησης

1. Περίπου το 30% των ακινήτων στις περιοχές αυτές δεν έχει δηλωθεί από κάποιον ιδιοκτήτη.

2. Οι δηλώσεις, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, έγιναν χωρίς σαφή γεωγραφικά στοιχεία (με απλό εντοπισμό σε αεροφωτογραφία και όχι με τοπογραφικό διάγραμμα συντεταγμένων),

3. Σε άλλες περιπτώσεις στηρίχθηκαν σε εντοπισμούς θέσης και σχήματος από μητρώα αγροτικών επιδοτήσεων, τα οποία αποδείχθηκαν ανακριβή σε μεγάλο βαθμό.

4. Σε πολύ μεγάλο ποσοστό, οι δηλώσεις ιδιοκτησίας έγιναν χωρίς τίτλους (συμβόλαια), αλλά με ένορκες βεβαιώσεις χρησικτησίας.

5. Το διάστημα υποβολής δηλώσεων ήταν εξαιρετικά μικρό για το πλήθος των ακινήτων και την έκταση που αφορούσε η κτηματογράφηση του Νομού Ηλείας, με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτό για τους ιδιοκτήτες να προβούν σε τοπογραφικές εργασίες ή συμβολαιογραφικές πράξεις πριν δηλώσουν το ακίνητό τους.

6. Ο δασικός χάρτης δεν έχει ακόμη κυρωθεί στο σύνολό του και δεν έχει ενημερωθεί η βάση δεδομένων του Κτηματολογίου για τις μεταβολές που προέκυψαν κατόπιν της εξέτασης των αντιρρήσεων.

7. Δεν έχει γίνει η καταγραφή και κύρωση του κοινόχρηστου οδικού δικτύου, με συνέπεια στο Κτηματολόγιο ιδιωτικές οδοί να εμφανίζονται ως κοινόχρηστες και το αντίστροφο.

[ Πηγή: https://ecopress.gr/ktimatologio-chartopolemos-diloseon/ ]

Το άρθρο Κτηματολόγιο: χαρτοπόλεμος δηλώσεων, με ένορκες βεβαιώσεις χρησικτησίας εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ ο νόμος 5256/2025 για «την ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας» του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης , στον οποίο περιλαμβάνονται τρία άρθρα, που αφορούν στο Κτηματολόγιο και τους Δασικούς Χάρτες και η εφαρμογή τους χιλιάδες ιδιοκτήτες σε όλη τη χώρα. Σε είκοσι  ερωτήσεις-απαντήσεις τι προβλέπουν και ποιους αφορούν οι τρεις νομοθετικές ρυθμίσεις για Κτηματολόγιο και Δασικούς Χάρτες όπως ψηφίστηκαν στην Βουλή και σε δέκα σημεία τα θέματα που παραμένουν ανοιχτά και ταλαιπωρούν ιδιοκτήτες και επαγγελματίες και θέτουν σε αμφισβήτηση φρενάρουν την αξιοποίηση ιδιωτικών περιουσίων.

Οι τρείς νέες ρυθμίσεις (άρθρα 37,38 και 39 του νόμου  5256/ 2025) για Κτηματολόγιο και Δασικούς Χάρτες που ψηφίστηκαν στη Βουλή αφορούν σε χιλιάδες ιδιοκτήτες για διορθώσεις κτηματολογικών εγγραφών στις περιπτώσεις που το δημόσιο εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης λόγω τεκμηρίου κυριότητας επί δασικών εκτάσεων, για να διορθωθούν χιλιάδες  λάθη και γεωμετρικές μεταβολές  της κτηματογράφησης και να διασωθούν ιδιωτικές περιουσίες με τίτλους και  για  εξωδικαστική επιστροφή στους ιδιοκτήτες με τίτλους χιλιάδων ακινήτων, που έχουν καταγραφεί ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» ή και με απευθείας δικαιούχο το δημόσιο, όπως επίσης ρυθμίσεις για επαναπροσδιορισμό ορίων και ψηφιακές ενστάσεις σε προβληματικές περιοχές, Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Λευκάδα, όπου οι αποκλίσεις φτάνουν έως και το 20-30% των ορίων.

Οι νέες νομοθετικές ρυθμίσεις για Κτηματολόγιο και Δασικούς Χάρτες σε 20 ερωτήσεις- απαντήσεις

1. Τι επιχειρούν να λύσουν συνολικά τα άρθρα 37-38-39 του νέου νόμου;

-Αντιμετωπίζουν τα χρόνια προβλήματα στα Δασικά Χάρτες και στο Εθνικό Κτηματολόγιο, όπου εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτησίες έχουν χαρακτηριστεί λανθασμένα ή έχουν καταγραφεί με ανακριβή γεωμετρία, όρια ή δικαιώματα. Η λογική του νομοθέτη είναι να μεταφέρει μεγάλο μέρος της διαδικασίας από τα δικαστήρια στη διοίκηση, μειώνοντας χρόνο, κόστος και αδιέξοδα που ταλαιπωρούν τους ιδιοκτήτες εδώ και δεκαετίες.

2. Ποιες κατηγορίες πολιτών αφορούν πρακτικά;

-Αφορούν σε:

◊ Ιδιοκτήτες που είδαν την ιδιοκτησία τους να εμφανίζεται δασική ενώ δεν είναι.

◊ Όσους  διαπιστώνουν ότι το ακίνητό τους έχει καταγραφεί στο Κτηματολόγιο ως άγνωστου ιδιοκτήτη.

◊ Όσους βρήκαν λανθασμένα όρια ή λανθασμένη γεωμετρία στα κτηματολογικά διαγράμματα.

◊ Κληρονόμους, που δεν πρόλαβαν να δηλώσουν δικαιώματα.

◊ Ιδιοκτήτες σε περιοχές με γενικευμένα σφάλματα (Λέσβος, Λήμνος, Χίος, Λευκάδα κ.λπ.).

3. Τι ρυθμίζει το άρθρο 37 σε σχέση με τους Δασικούς Χάρτες;

-Το άρθρο 37 εισάγει μία νέα, ενιαία διαδικασία, όπου ο πολίτης μπορεί να ζητήσει από το Κτηματολόγιο να προσαρμόσει τον χαρακτήρα της έκτασης, με βάση έξι συγκεκριμένες κατηγορίες διοικητικών πράξεων. Πρόκειται ουσιαστικά για «γρήγορο διάδρομο» διόρθωσης, ώστε να μη χρειάζονται χρονοβόρες αντιρρήσεις ή δικαστικές διεκδικήσεις.

4. Μπορεί πραγματικά κάποιος να «αφαιρέσει» έναν δασικό χαρακτηρισμό;

-Ναι,  αλλά μόνο όταν υπάρχει επίσημο έγγραφο του Δημοσίου που τεκμηριώνει ότι η έκταση ήταν εξαρχής μη δασική ή ότι ο δασικός χαρακτηρισμός έχει νομικά ακυρωθεί. Δηλαδή δεν είναι αυθαίρετη αλλαγή, αλλά διόρθωση λάθους βάσει υφιστάμενων πράξεων.

5. Ποιες είναι αναλυτικά οι περιπτώσεις που δέχεται το Κτηματολόγιο, ως απόδειξη μη δασικού χαρακτήρα;

-Είναι σύμφωνα με την τελική νομοθετική διάταξη οι εξής έξι περιπτώσεις:

1. Αποδοχή αντίρρησης κατά των δασικών χαρτών.

2. Περιοχές που εξαιρέθηκαν από ανάρτηση λόγω αστοχιών.

3. Πράξη χαρακτηρισμού από τη Δασική Υπηρεσία.

4. Απόσπασμα δασικού χάρτη που δείχνει μη δασικό χαρακτήρα.

5. Βεβαίωση μη δημοσίου δικαιώματος από το Δασαρχείο.

6. Ανάκληση απόφασης αναδάσωσης, που είχε βασιστεί σε παλιό, εσφαλμένο χαρακτηρισμό.

Αυτά τα στοιχεία είναι «κλειδιά» για να προχωρήσει η διόρθωση χωρίς νέο κύκλο αντιρρήσεων.

6. Ποιο είναι το πρακτικό όφελος για τον πολίτη;

-Η διαδικασία γίνεται διοικητικά, χωρίς να προσφεύγει ο πολίτης  στα δικαστήρια, κάτι που μέχρι σήμερα απαιτούσε χρόνια και χιλιάδες ευρώ σε δικηγόρους, δασολόγους και τοπογράφους. Ο χρόνος διόρθωσης πέφτει από 2-4 χρόνια σε λίγους μήνες.

7. Τι συμβαίνει σε περιοχές, όπου δεν έχουν αναρτηθεί ακόμη Δασικοί Χάρτες;

-Οι πολίτες μπορούν προληπτικά να καταθέτουν στοιχεία στο Κτηματολόγιο, ώστε όταν ο χάρτης αναρτηθεί να μην υπάρξει νέα σύγκρουση. Αυτό αποφεύγει το φαινόμενο «το Κτηματολόγιο λέει ένα, ο χάρτης λέει άλλο».

8. Τι αλλάζει με τα ακίνητα που καταχωρήθηκαν ως «Δημόσια»;

-Η νομοθετική διάταξη  προβλέπει ότι ο πολίτης μπορεί να ζητήσει διόρθωση ακόμη κι αν το Δημόσιο εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης, εξαιτίας παλιάς ή πρόχειρης τεκμηρίωσης. Η διοικητική διαδικασία μοιάζει με «διορθωτική πράξη πρόδηλου σφάλματος»  αλλά με πιο εκτεταμένες αποδείξεις.

9. Ίσχυε κάτι αντίστοιχο στο παρελθόν;

-Πριν την νέα ρύθμιση, ο πολίτης έπρεπε να κινηθεί δικαστικά για να αποδείξει ότι το Δημόσιο δεν έχει δικαιώματα. Αυτό σήμαινε αναμονή 3-10 χρόνια, ανάλογα με το Πρωτοδικείο.

10. Τι προβλέπει το άρθρο 38 για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις;

-Επιτρέπει να διορθωθούν δικαιώματα που δεν δηλώθηκαν έγκαιρα, χωρίς να απαιτείται νέα γενική παράταση. Προβλέπει ειδικές διαδικασίες για περιπτώσεις όπου υπάρχουν τίτλοι αλλά δεν είχαν μεταγράφει εγκαίρως ή όπου η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του πολίτη.

11. Μπορεί κάποιος που δεν δήλωσε ποτέ το ακίνητο να τακτοποιήσει τώρα την εγγραφή του;

-Ναι, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτει ισχυρούς τίτλους και μπορεί να αποδείξει το δικαίωμα. Η διαδικασία γίνεται στο Κτηματολογικό Γραφείο και όχι στο δικαστήριο, κάτι που αποτελεί σημαντική εξέλιξη.

12. Τι ισχύει για τους κληρονόμους;

Για πρώτη φορά δίνεται δυνατότητα να δηλώσουν το δικαίωμα χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι κληρονομικές πράξεις (π.χ. εκκρεμεί φορολογική δήλωση κληρονομιάς), αρκεί να υπάρχει σαφής αλυσίδα κληρονομικής διαδοχής.

13. Πώς διορθώνονται τα ακίνητα που έχουν καταχωριστεί ως «άγνωστου ιδιοκτήτη»;

-Ο πολίτης μπορεί να αιτηθεί διόρθωση προσκομίζοντας τίτλους, παλιούς χάρτες και στοιχεία κατοχής. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, γιατί ο χαρακτηρισμός «άγνωστου ιδιοκτήτη» οδηγούσε αυτόματα το ακίνητο στο Δημόσιο μετά το πέρας της περιόδου οριστικοποίησης.

14. Ποια είναι τα βασικά έγγραφα, που χρειάζονται;

-Είναι:

◊ Συμβόλαια και μεταγραφές

◊ Παλιοί τίτλοι, ένορκες βεβαιώσεις, χρησικτησία

◊ Τοπογραφικά διαγράμματα

◊ Αποφάσεις του Δασαρχείου

◊ Πράξεις χαρακτηρισμού

◊ Στοιχεία πραγματικής κατοχής (ΕΝΦΙΑ, λογαριασμοί, δηλώσεις ΟΣΔΕ κ.λπ.)

15. Τι ρυθμίζει το άρθρο 39 για τις «προβληματικές περιοχές» της κτηματογράφησης;

-Εισάγει διαδικασία επανεξέτασης των γεωμετρικών δεδομένων σε περιοχές όπου η αρχική κτηματογράφηση έγινε με παλαιό τρόπο, χωρίς σύγχρονα εργαλεία GIS. Αφορά κυρίως Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Λευκάδα, όπου οι αποκλίσεις φτάνουν έως και το 20-30% των ορίων.

16. Θα υπάρξουν νέες αναρτήσεις;

-Ναι. Οι αναρτήσεις στις συγκεκριμένες περιοχές  θα είναι αμιγώς ψηφιακές, με διαδραστικό χάρτη και ηλεκτρονική υποβολή ενστάσεων, ώστε ο πολίτης να βλέπει το σφάλμα με απόλυτη ακρίβεια.

17. Ποιοι θα εξετάζουν τις ενστάσεις;

-Οι πιστοποιημένοι μηχανικοί της πλατφόρμας του ν. 5142/2024, δηλαδή επαγγελματίες που μπορούν να αξιολογούν τα γεωμετρικά στοιχεία με σύγχρονα εργαλεία. Ο στόχος είναι να μειωθεί ο χρόνος από τα 3 χρόνια στους λίγους μήνες.

18. Γιατί ήταν αναγκαίο;

-Οι συγκεκριμένες περιοχές είχαν «κατακερματισμένη» κτηματογράφηση με πολλά λάθη σε όρια, σχήματα και επιφάνειες. Σε ορισμένα χωριά, τα διαγράμματα σήμερα δεν ανταποκρίνονται καθόλου στην πραγματική κατάσταση στο έδαφος.

19. Πώς ωφελείται ο πολίτης;

-Η νέα διαδικασία επιτρέπει:

◊ Ακριβή καθορισμό ορίων με σύγχρονη τεχνολογία

◊ Γρήγορη διόρθωση σφαλμάτων

◊ Λιγότερες αντιδικίες μεταξύ γειτόνων

◊  Τελική ασφάλεια δικαίου στην περιουσία του

20. Διορθώνουν οριστικά τα άρθρα όλα τα προβλήματα;

-Λύνουν ένα μεγάλο μέρος των «επιφανειακών» σφαλμάτων και δίνουν εργαλεία για επιτάχυνση. Ωστόσο δεν αντιμετωπίζουν ριζικά: τις ασυμβατότητες μεταξύ Δασικών Χαρτών και Κτηματολογίου, τα προβλήματα παλαιών τίτλων, την έλλειψη στελεχών και την απουσία ολοκληρωμένου ελέγχου ποιότητας.

Τα δέκα ανοιχτά θέματα που δυναστεύουν ιδιοκτήτες και ιδιωτικές περιουσίες σε Κτηματολόγιο και Δασικούς Χάρτες

Σε δέκα σημεία τα θέματα που παραμένουν ανοιχτά και ταλαιπωρούν ιδιοκτήτες και επαγγελματίες και θέτουν σε αμφισβήτηση φρενάρουν την αξιοποίηση ιδιωτικών περιουσίων.

1. Τα λάθη των Δασικών Χαρτών παραμένουν σε πολλές περιοχές: παρά τις βελτιώσεις, οι Δασικοί Χάρτες: βασίζονται σε αεροφωτογραφίες του 1945, ενσωματώνουν ιστορικά λάθη, δεν έχουν επικαιροποιηθεί για πραγματικές χρήσεις, και δεν διαθέτουν ενιαία μεθοδολογία. Με αποτέλεσμα: ο πολίτης ακόμη να  χρειάζεται να αποδείξει ότι η έκταση δεν είναι δασική σε μεγάλο φάσμα περιπτώσεων που η έκταση δεν ήταν ποτέ δασική.

2. Το βάρος της απόδειξης παραμένει στον πολίτη: Αν και υπάρχει νέα διαδικασία, το Δημόσιο εξακολουθεί να θεωρείται ιδιοκτήτης εξ ορισμού ως απότοκο του κυρίαρχου ιδιοκτησιακού δικαιώματος του δημοσίου έναντι των ιδιωτών. Αυτό σημαίνει πως ο πολίτης πρέπει να προσκομίσει πλήθος εγγράφων, ακόμη κι όταν η έκταση είναι καλλιεργούμενη, οικοδομημένη ή χρησιμοποιείται για δεκαετίες.

3. Η ενημέρωση των πολιτών είναι ελλιπής: Χιλιάδες ακίνητα καταγράφηκαν στην πορεία των τελευταίων τριάντα ετών της κτηματογράφησης ως «άγνωστου ιδιοκτήτη»,  επειδή οι πολίτες δεν ενημερώθηκαν όταν έπρεπε.

4. Υποστελέχωση Κτηματολογικών Γραφείων: Τα γραφεία έχουν τεράστιο φόρτο, όπως έχουν επισημάνει οι εργαζόμενοι στον φορέα. Είναι μεγάλος ο αριθμός αιτήσεων, λίγοι οι μηχανικοί και νομικοί και σημειώνονται μεγάλες καθυστερήσεις σε εκδόσεις πιστοποιητικών και διεκπεραίωση των υποθέσεων.

5. Διαφορετικές ταχύτητες ανά περιοχή της χώρας: Χωρίς κεντρικό έλεγχο ποιότητας, κάθε Κτηματολογικό Γραφείο  μπορεί να επιλέγει διαφορετική ερμηνεία ή διαδικασία, δημιουργώντας «νησίδες δικαίου»  ανά την επικράτεια.

6. Αυξημένο διοικητικό βάρος στους ιδιοκτήτες: Οι πολίτες συχνά πρέπει να συλλέξουν: αντίγραφα αεροφωτογραφιών, παλιές πράξεις, δασικά έγγραφα, τοπογραφικά. Σε περιοχές με ανύπαρκτα αρχεία ή χαμένα συμβόλαια, η διαδικασία γίνεται δύσκολη και δαπανηρή.

7. Δεν επιλύεται το ζήτημα των ατελών ή άτυπων τίτλων: Σε Θράκη, Ήπειρο, νησιά του Αιγαίου και ορεινούς οικισμούς, μεγάλο μέρος ιδιοκτησίας βασίζεται σε παραδοσιακούς ή άτυπους τίτλους. Οι νέες ρυθμίσεις δεν δίνουν λύση για όσους έχουν πραγματική κατοχή αλλά όχι πλήρως τεκμηριωμένους τίτλους.

8. Κίνδυνος δημιουργίας νέας γραφειοκρατίας: Αν και οι διαδικασίες είναι ψηφιακές, ο όγκος των εγγράφων μπορεί να αυξηθεί. Χωρίς αυτοματοποιημένη διασύνδεση υπηρεσιών (Δασαρχείο – Κτηματολόγιο – Πολεοδομία), ο πολίτης λειτουργεί ως “μεταφορέας εγγράφων”.

9. Το πρόβλημα της κατηγορίας “άγνωστου ιδιοκτήτη” παραμένει μεγάλο: παρά τις βελτιώσεις, η Ελλάδα έχει τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ. Ο λόγος είναι ότι πολλοί τίτλοι δεν είχαν μεταγράφει ποτέ ή βρίσκονται σε μοναστήρια, συμβολαιογράφους, οικογενειακά αρχεία. Τα άρθρα 38-39 διευκολύνουν, αλλά δεν λύνουν τη ρίζα του προβλήματος.

10. Πρόχειρες λύσεις: από κόμματα της αντιπολίτευσης ασκήθηκε κριτική κατά τη συζήτηση των νέων ρυθμίσεων για Κτηματολόγιο και Δασικούς Χάρτες ότι δεν δίνονται οριστικές και συνολικές λύσεις στα προβλήματα. Χαρακτηριστικά το ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ μίλησε  για «προσωρινά μπαλώματα».  Επισημάνθηκε ότι η κυβέρνηση δεν προχωρά σε ενιαίο εθνικό σχεδιασμό για πλήρη ψηφιακή ενοποίηση δασικών χαρτών, κτηματολογίου και χρήσεων γης.

[ Πηγή: https://ecopress.gr/ktimatologio-dasikoi-chartes-sto-fek-o/ ]

Το άρθρο Κτηματολόγιο & Δασικοί Χάρτες: στο ΦΕΚ οι τελικές ρυθμίσεις, σε τι και ποιούς αφορούν εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

«Μπλοκαρισμένες» βρίσκονται σήμερα χιλιάδες εκτάσεις λόγω δασικών χαρτών και Κτηματολογίου κι αυτό γιατί χιλιάδες ιδιοκτησίες εμφανίζονται ως δασικές που ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο, ενώ οι πολίτες πρέπει να αποδείξουν ότι το σπίτι τους, το οικόπεδο και το χωράφι τους, ανήκει σε αυτούς. Αυτή όμως η κατάσταση δημιουργεί πολλές εμπλοκές διότι, μέχρι να ξεκαθαρίσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς απαγορεύεται κάθε μεταβίβαση, έκδοση οικοδομικής αδείας ακόμα και καλλιέργειας, αφού για το δημόσιο ο πολίτης θεωρείται ότι είναι «καταπατητής».

Αναγνωρίζοντας το μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει, η κυβέρνηση έφερε νέες νομοθετικές ρυθμίσεις για τους Δασικούς Χάρτες και το Κτηματολόγιο οι οποίες ψηφίστηκαν πρόσφατα στο νομοσχέδιο για την «ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας». Οι ρυθμίσεις αυτές βοηθούν αρκετούς ιδιοκτήτες να «βγάλουν» τα ακίνητά τους από το δασικό χάρτη και να τα διορθώσουν στο κτηματολόγιο εξωδικαστικά, όμως δεν επιλύουν το μεγάλο πρόβλημα της απώλειας περιουσίας για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν δικαιώνονται οι ενστάσεις τους από τις Επιτροπές Αντιρρήσεων και από τις Διευθύνσεις Δασών. Μάλιστα, μέχρι σήμερα από την εξέταση των 400.000 περίπου αντιρρήσεων που έκαναν οι πολίτες, εκτιμάται ότι πάνω από το 50% των ενστάσεων έχει απορριφθεί πανελλαδικά, ενώ σε ορισμένες περιοχές όπως σε Λάρισα, Κυκλάδες και Πελοπόννησο τα ποσοστά των απορρίψεων από τις επιτροπές αγγίζουν το 80%.

Αυτό σημαίνει, ότι στο κλείσιμο του Κτηματολογίου εκατομμύρια εκτάσεις θα καταγραφούν υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου και οι περιουσίες των πολιτών θα χαθούν.

• Ποιές είναι οι νέες ρυθμίσεις και ποιές ιδιοκτησίες ξεμπλοκάρουν;

Με τις νέες διατάξεις, δίνεται η δυνατότητα σε χιλιάδες ιδιοκτήτες να διορθώσουν την κτηματολογική εγγραφή σε περιπτώσεις δασικών χαρτών και να «βγάλουν» τα ακίνητά τους από το Δασικό Χάρτη. Αφορά ιδιοκτησίες που, μεταξύ άλλων, πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως:

α) υφίσταται απόφαση Επιτροπής Εξέτασης Αντιρρήσεων με την οποία έγινε δεκτή προβληθείσα αντίρρηση κατά του δασικού χάρτη και έχει παρέλθει χρονικό διάστημα δύο μηνών από την έκδοσή της, ή έχει εκδοθεί απόφαση με την οποία εγκρίνεται η αναμόρφωση του κυρωμένου δασικού χάρτη, με την εξαίρεση από αυτόν έκτασης, ως μη υπαγόμενης στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας

β) βρίσκεται σε περιοχή για την οποία υπάρχει εγκεκριμένη πολεοδομική μελέτη, σχέδιο πόλεως η πράξη οριοθέτησης οικισμού, (σύμφωνα με τις διατάξεις των προεδρικών διαταγμάτων της 21.111.12.1979, της 2.3-13.3.1981 ή της 24.4-3.5.1985) και προσκομίζεται σχετική βεβαίωση της Πολεοδομίας

γ) βρίσκεται σε περιοχή που εξαιρέθηκε της ανάρτησης του δασικού χάρτη και του κυρωμένου δασικού χάρτη και προσκομίζεται πράξη χαρακτηρισμού που χαρακτηρίζει την έκταση ως μη υπαγόμενη διατάξεις της δασικής νομοθεσίας σύμφωνα με το ν. 998/1979 και υπάρχουν πιστοποιητικά τελεσιδικίας αυτής

δ) βρίσκεται εντός περιοχής κυρωμένου δασικού χάρτη που δεν σημαίνεται ως δάσος, δασική έκταση κλπ., προσκομίζεται δε προς απόδειξη απόσπασμα δασικού χάρτη.

ε) βρίσκεται σε περιοχή,η οποία έχει εξαιρεθεί από την ανάρτηση του δασικού χάρτη ή και τον κυρωμένο δασικό χάρτη, επειδή δεν υπάγεται στις εκτάσεις του «σκληρού πυρήνα» του δασικού νόμου 998/1979. Δηλαδή η έκταση του ακινήτου δεν είναι με τις προϋποθέσεις που ο νόμος ορίζει, σε δάσος ή δασικό οικοσύστημα, δασική έκταση,σε πάρκο και άλσος εντός των πόλεων και των οικιστικών περιοχών, σε περιαστικό πράσινο,σε κηρυγμένες δασωτέες ή αναδασωτέες εκτάσεις κ.α. και προσκομίζεται βεβαίωση δασάρχη ή απόσπασμα του δασικού χάρτη.

στ) υπάγεται στις περιπτώσεις της νομοθεσίας για τις οποίες «ουδέν δικαίωμα κυριότητος ή νομής του Ελληνικού Δημοσίου υφίσταται». Αφορά σε εκτάσεις για τις οποίες έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις, «κατέχονται προ της 1ης Ιανουαρίου 1967 υπό φυσικών ή νομικών προσώπων», έχει κριθεί αγροτικός χαρακτήρας τους κ. α.και προσκομίζεται σχετική βεβαίωση δασάρχη.

ζ) βρίσκεται σε έκταση για την οποία έχει ανακληθεί η τροποποιηθεί απόφαση κήρυξης της ως αναδασωτέας για οποιαδήποτε πραγματική ή νομική αιτία και προσκομίζεται αντίγραφο στο ΦΕΚ της σχετικής απόφασης του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

• Τι ισχύει με τις νέες διατάξεις για τα «Αγνώστου ιδιοκτήτη» που ανήκουν στο δημόσιο ως «δασικά»;

Για τα ακίνητα που είναι καταχωρημένα στο Κτηματολόγιο ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» και άρα περιέρχονται στο Δημόσιο ή στους Δασικούς Χάρτες ως δασικά, οι νέες ρυθμίσεις εισάγουν διαδικασία εξωδικαστικής διόρθωσης των εγγραφών.

Με τις νέες διατάξεις, η ίδια δήλωση θα επέχει θέση αίτησης διόρθωσης προδήλου σφάλματος που θα εξετάζεται από το Κτηματολογικό Γραφείο, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις.

Για τα ακίνητα που έχουν καταχωρηθεί στο δασικό χάρτη με δικαιούχο κυριότητας το Δημόσιο, οι νέες διατάξεις προβλέπουν ότι ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να προσκομίσει στο Κτηματολογικό Γραφείο (σε όσες περιπτώσεις δεν έχει προσκομιστεί στο Γραφείο Κτηματογράφησης) την απόφαση με την οποία έγινε δεκτή προσβληθείσα αντίρρηση κατά του δασικού χάρτη από την Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων, έως την έκδοση της απόφασης του προϊσταμένου για την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος διόρθωσης.

• Ποια ακίνητα δεν έχουν πρόβλημα με το Κτηματολόγιο και μπορούν άμεσα να μεταβιβαστούν (πώληση, γονική παροχή, δωρεά κ.ά.);

Μπορούν να μεταβιβαστούν τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές εντός οικισμού ή εντός σχεδίου πόλης, καθώς και όλα τα αγροτεμάχια που βρίσκονται εκτός σχεδίου και φαίνονται στους μερικά κυρωμένους Δασικούς Χάρτες ως (ΑΑ), δηλαδή Άλλης μορφής έκταση στον ιστορικό χάρτη έτους 1945 και Άλλης μορφής έκταση στον ορθοφωτοχάρτη του Κτηματολογίου έτους 2007 -2009. Αυτές μόνο οι περιοχές δεν υπόκεινται στη δασική νομοθεσία.

• Τι γίνεται με τις κληρονομιές;

Επιτρέπονται οι αποδοχές κληρονομιάς όλων των ακινήτων, διότι δεν απαιτείται τοπογραφικό διάγραμμα και βεβαίωση μηχανικού ότι δεν υπόκεινται στη δασική νομοθεσία το ακίνητο.

• Πότε θα μπορέσουν να μεταβιβαστούν και τα υπόλοιπα ακίνητα εκτός σχεδίου για τα οποία έχουν γίνει Αντιρρήσεις κατά του Δασικού Χάρτη;

Μόλις συνεδριάσουν οι Επιτροπές Αντιρρήσεων, που είναι τριμελείς και αποτελούνται από Δικηγόρο, δασολόγο και ένα μηχανικό. Με το νόμο που ψήφισε η κυβέρνηση τον Μάιο του 2020,κάθε αντίρρηση εξετάζεται και βγαίνει απόφαση που δημοσιεύεται στην Διαύγεια. Σε περίπτωση θετικής απόφασης η έκταση αποδεσμεύεται και είναι άμεσα μεταβιβάσιμη, διορθώνεται και η αρχική εγγραφή στο κτηματολόγιο και μπορεί να εκδοθεί οικοδομική άδεια.

• Τι γίνεται με όσους δεν έκαναν εμπρόθεσμα Αντίρρηση και η έκταση τους χαρακτηρίστηκε Δασική ή Χορτολιβαδική;

Δεν μπορούν να υποβάλλουν Αντίρρηση εκπρόθεσμα. Σε περίπτωση όμως που υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι στο χάρτη χαρακτηρίστηκε λανθασμένα η έκταση τους ως δασική,τότε μπορούν να υποβάλλουν αίτημα προδήλου σφάλματος ζητώντας την αναμόρφωση του χάρτη.

• Ποια ακίνητα θα «χαθούν», λόγω διασταύρωσης δασικών χαρτών και Κτηματολογίου;

Αυτοί που κινδυνεύει η ιδιοκτησία τους να χαρακτηρισθεί ως αγνώστου ιδιοκτήτη και επομένως να περιέλθει στο Ελληνικό Δημόσιο είναι όσοι:

• Δεν έχουν συμβόλαια κυριότητας και δηλώσουν την ιδιοκτησία τους με χρησικτησία, ενώ φαίνεται ως δασική έκταση.
• Αμέλησαν να κάνουν εμπρόθεσμα αντίρρηση κατά του δασικού χάρτη.
• Έκαναν στο «περίπου» εντοπισμό του ακινήτου στον χάρτη του κτηματολογίου.
• Υπέβαλαν ανακριβείς ή εσφαλμένες δηλώσεις ιδιοκτησίας, που οδηγούν στην αδυναμία αντιστοίχισης συμβολαίου και ακριβής θέσης του ακινήτου στο Κτηματολόγιο.
• Δεν δήλωσαν έγκαιρα το ακίνητό τους στο κτηματολόγιο πριν την οριστικοποίηση των αρχικών (πρώτων) εγγραφών και χαρακτηρίστηκαν ως «αγνώστου ιδιοκτήτη».

[ Πηγή: https://www.taxydromos.gr/real-estate/1270365/poia-akinita-xemplokaroyn-me-tis-nees-diataxeis-sto-ktimatologio-logo-lathon-stoys-dasikoys-chartes/ ]

Το άρθρο Ποια ακίνητα «ξεμπλοκάρουν» με τις νέες διατάξεις στο Κτηματολόγιο λόγω λαθών στους Δασικούς Χάρτες εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

Το μοντέλο που υιοθετεί σήμερα η Ελλάδα, βέβαια, κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που διαμορφώνεται σταδιακά στην Ευρώπη και ήδη η εξαγγελία για τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης έχει προκαλέσει έντονη και συνεχώς κλιμακούμενη αντίδραση στην τοπική αυτοδιοίκηση. Πολλοί δήμοι υποστηρίζουν ότι η μεταρρύθμιση αφαιρεί από την αυτοδιοίκηση μία από τις πιο κρίσιμες λειτουργίες της και τους απομακρύνει από τον πυρήνα του πολεοδομικού σχεδιασμού, αφήνοντάς τους με έναν τυπικό και περιορισμένο ρόλο, χωρίς ουσιαστική επιρροή στην αδειοδοτική διαδικασία. Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας έχει ήδη προαναγγείλει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας τη συνταγματικότητα της μεταφοράς αρμοδιοτήτων και επισημαίνοντας ότι η αποδυνάμωση των δήμων πλήττει την κατοχυρωμένη αυτοτέλειά τους.

Τι συμβαίνει στην Ευρώπη

Η εικόνα της πολεοδομίας στην Ευρώπη παρουσιάζει εντυπωσιακή ποικιλία, καθώς κάθε χώρα έχει διαμορφώσει το δικό της σύστημα ελέγχου και αδειοδότησης με βάση τη διοικητική της παράδοση και το επίπεδο εμπιστοσύνης που δείχνει προς τον ιδιωτικό τομέα. Στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου επικρατεί ακόμη η λογική της ισχυρής τοπικής αυτοδιοίκησης. Η Ιταλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, αφού ο Δήμος συγκεντρώνει σχεδόν το σύνολο της πολεοδομικής αρμοδιότητας. Η έκδοση της άδειας γίνεται μέσα από μια ενιαία δημοτική υπηρεσία που αναλαμβάνει όλες τις γνωμοδοτήσεις, έτσι ώστε ο πολίτης να μην απευθύνεται σε πολλαπλούς φορείς. Σε αυτό το πλαίσιο, μάλιστα, υπάρχει στη χώρα η «Σιωπηρή συναίνεση» που λειτουργεί ως μηχανισμός πίεσης προς τη διοίκηση, καθώς η άδεια θεωρείται εγκεκριμένη όταν λήξει η προθεσμία χωρίς απάντηση από τον Δήμο. Παράλληλα, η Ιταλία έχει στραφεί και προς την ιδιωτική πιστοποίηση, επιτρέποντας σε μηχανικούς να ενεργοποιούν άμεσα μικρές άδειες και αναλαμβάνοντας οι ίδιοι την ευθύνη των δηλώσεών τους.

Η Γαλλία ακολουθεί μια συγγενή, αλλά πιο σύνθετη διαδρομή. Ο δήμαρχος είναι το κεντρικό πρόσωπο της αδειοδότησης, όμως ο ρόλος του μεταβάλλεται ανάλογα με το αν υπάρχει εγκεκριμένο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο. Όταν αυτό υπάρχει, δρα ως καθαρά τοπικό όργανο. Όταν δεν υπάρχει, εφαρμόζει τον εθνικό κανονισμό δόμησης και συχνά δεσμεύεται από τις οδηγίες της Νομαρχίας. Σε όλες τις περιπτώσεις, όμως, οι άδειες κοινοποιούνται στον νομάρχη, ο οποίος έχει την αρμοδιότητα να ελέγχει τη νομιμότητά τους και να ζητάει την ακύρωσή τους στο δικαστήριο. Έτσι, το κράτος παραμένει σε θέση εγγυητή, παρά το γεγονός ότι η πρώτη υπογραφή είναι δημοτική.

Στη Σουηδία η διαδικασία είναι επίσης δημοτική, όμως η ποιότητα της κατασκευής βασίζεται κυρίως στον ιδιωτικό τομέα. Ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να προσλάβει πιστοποιημένο ελεγκτή, ο οποίος παρακολουθεί το έργο από την αρχή μέχρι το τέλος και αποτελεί το βασικό μηχανισμό διασφάλισης τήρησης των κανόνων.

Σε συστήματα της Κεντρικής Ευρώπης η λογική αλλάζει. Η Γερμανία απομακρύνει την αρμοδιότητα από τον μικρό δήμο και την τοποθετεί σε διοικητικά διαμερίσματα που εξυπηρετούν πολλούς δήμους μαζί. Εκεί λειτουργούν οι Κάτω Οικοδομικές Αρχές, που εξετάζουν τους φακέλους και εκδίδουν τις άδειες. Μόνο οι πολύ μεγάλες πόλεις διαθέτουν δική τους πολεοδομία. Για τον στατικό έλεγχο χρησιμοποιούνται πιστοποιημένοι ιδιώτες μηχανικοί που έχουν ειδική εξουσιοδότηση, γεγονός που εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο τεχνικής αξιολόγησης.

Σε μια πιο ευέλικτη εκδοχή, η Ρουμανία αλλάζει αρμόδια αρχή ανάλογα με το πού βρίσκεται το έργο. Στο εσωτερικό των οικισμών η άδεια είναι δημοτική, ενώ εκτός σχεδίου ή σε περιοχές χωρίς πολεοδομία η ευθύνη περνά στο Νομαρχιακό Συμβούλιο. Στο Βουκουρέστι η κατανομή αρμοδιοτήτων είναι ακόμη πιο σύνθετη, καθώς ο κεντρικός δήμαρχος χειρίζεται τις μεγάλες δημόσιες υποδομές και τα έργα στρατηγικής σημασίας, ενώ οι τομείς της πόλης εκδίδουν τις καθημερινές άδειες των ιδιωτών.

Το Βέλγιο ακολουθεί έναν δικό του δρόμο με τρία ξεχωριστά συστήματα, ένα για κάθε περιφέρεια. Στη Φλάνδρα η οικοδομική και περιβαλλοντική άδεια έχουν ενοποιηθεί. Στη Βαλονία οι Δήμοι εκδίδουν άδειες αλλά τελούν υπό ισχυρή περιφερειακή εποπτεία. Στις Βρυξέλλες η περιφέρεια παρεμβαίνει υποχρεωτικά όταν το έργο επηρεάζει τον δημόσιο χώρο. Πρόκειται για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα πολυεπίπεδης διοίκησης στην Ευρώπη.

Τέλος, υπάρχουν χώρες που έχουν στραφεί σε ακόμη πιο εκτεταμένα μοντέλα ιδιωτικού τεχνικού ελέγχου. Η Ισπανία επιτρέπει στον πολίτη να αναθέσει τον έλεγχο της μελέτης σε πιστοποιημένη ιδιωτική εταιρεία, της οποίας η γνωμάτευση δεσμεύει τον δήμο. Η Ολλανδία έχει ουσιαστικά αποσύρει τον τεχνικό έλεγχο από το Δημόσιο. Ένα κτίριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο όταν ο πιστοποιημένος ιδιώτης ελεγκτής εκδώσει τη «δήλωση συμμόρφωσης», δηλαδή ένα επίσημο έγγραφο που επιβεβαιώνει ότι η κατασκευή ολοκληρώθηκε σωστά και τηρεί όλους τους τεχνικούς και πολεοδομικούς κανόνες. Η Ιρλανδία, έπειτα από σοβαρές υποθέσεις κακοτεχνιών, έχει τοποθετήσει και εκεί τον ιδιώτη πιστοποιητή στο κέντρο της διαδικασίας, με το κράτος να περιορίζεται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους.

[ Πηγή: https://www.powergame.gr/akinita/1222975/oikodomikes-adeies-giati-i-ellada-akolouthei-antistrofi-poreia-apo-tin-evropi/ ]

Το άρθρο Οικοδομικές άδειες: Γιατί η Ελλάδα ακολουθεί αντίστροφη πορεία από την Ευρώπη εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

Με τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή δίνεται ευελιξία οικονομικής διαχείρισης στη διοίκηση του φορέα του Κτηματολογίου για τις πληρωμές του 2026 προς τους μελετητές αναδόχους. Παράλληλα για τις ανάγκες ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης και της υλοποίησης ψηφιακών έργων στο Κτηματολόγιο θεσπίζεται ειδικό καθεστώς διατήρησης του απαραίτητου ανθρώπινου δυναμικού στο φορέα.

Η τροπολογία που αφορά στις πληρωμές αναδόχων και το καθεστώς εργασίας του προσωπικού στο ΝΠΔΔ «Ελληνικό Κτηματολόγιο» για το 2026, έτος που προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση σε όλη τη χώρα, κατατέθηκε ως προσθήκη στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης  με τίτλο «ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και άλλες διατάξεις», η επεξεργασία του οποίου  ολοκληρώθηκε στην Επιτροπή και εισάγεται για ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής.

Aκίνητα βγαίνουν από το Δασικό Χάρτη και διορθώνονται οι λανθασμένες εγγραφές στο Κτηματολόγιο

Στο ίδιο νομοσχέδιο, όπως έχει παρουσιάσει αναλυτικά το ecopress περιλαμβάνονται και ψηφίζονται στην Ολομέλεια της Βουλής νέες νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα με νέους όρους και προϋποθέσεις να βγουν άμεσα από το Δασικό Χάρτη χιλιάδες ιδιωτικές περιουσίες, και παράλληλα να διορθωθούν λανθασμένες εγγραφές και γεωμετρικές μεταβολές στην κτηματογράφηση, που έστελναν τα ακίνητα σε δημόσιο και τρίτους. Επίσης  ρυθμίζεται η εξωδικαστική επιστροφή στους ιδιοκτήτες με τίτλους χιλιάδων ακινήτων, που έχουν καταγραφεί ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» ή και με απευθείας δικαιούχο το δημόσιο.

Ευελιξία σε πληρωμές αναδόχω και απαγόρευση κινητικότητας εργαζομένων λόγω ολοκλήρωσης της κτηματογράφησης και ψηφιακών έργων 

Η  τροπολογία που κατατέθηκε ως προσθήκη στο υπό ψήφιση νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης προβλέπει:

Ευελιξία και αποτελεσματικότητα στη διαχείριση του προϋπολογισμού του ΝΠΔΔ με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο», ώστε να επιτρέπεται η μεταφορά ποσών μεταξύ κωδικών χωρίς αρνητική επίδραση στο ισοζύγιο και χωρίς την προηγούμενη έγκριση του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, διασφαλίζοντας την ομαλή εκτέλεση των έργων του φορέα έως την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης το 2026.

Απαγόρευση απόσπασης, μετάταξης και μετακίνησης καθ’ οιονδήποτε τρόπο προσωπικού του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» σε άλλον φορέα του δημόσιου τομέα έως το τέλος του 2026.

Οι νομοθετικές ρυθμίσεις τόσο για τις πληρωμές αναδόχων όσο και για το προσωπικό του φορέα του κτηματολογίου προωθούνται λόγω της πρόβλεψης να ολοκληρωθεί το έργο της κτηματογράφησης σε όλη τη χώρα εντός του 2026.

Για τους αναδόχους σημειώνεται  στην αιτιολογική έκθεση της ρύθμισης ότι:  «δίδεται η δυνατότητα μεταφοράς ποσών μεταξύ των κωδικών εντός του εγκεκριμένου προϋπολογισμού με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του «Ελληνικό Κτηματολόγιο», προκειμένου να υπάρχει ευελιξία στον φορέα και αποτελεσματικότητα στους στόχους του, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 4512/2018. Επιπλέον, το 2026 θα έχει ολοκληρωθεί το έργο της κτηματογράφησης και κατά συνέπεια ο φορέας δεν θα βαρύνεται πλέον με οικονομικές εκκρεμότητες σε αναδόχους κτηματογράφησης».

Για τους εργαζόμενους σημειώνεται  στην αιτιολογική έκθεση ότι: «η  προτεινόμενη ρύθμιση αφορά στην προσωρινή εξαίρεση του προσωπικού που υπηρετεί στον Φορέα από τη δυνατότητα απόσπασης, μετάταξης και μετακίνησης καθ’ οιονδήποτε τρόπο προς άλλες υπηρεσίες και φορείς του δημόσιου τομέα.

Η ρύθμιση κρίνεται σκόπιμη προκειμένου ο Φορέας να ανταποκριθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά στην επίτευξη των ακόλουθων οροσήμων, που έχουν τεθεί για έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας:

 α) ολοκλήρωση κτηματογράφησης μετάπτωση των δεδομένων του Κτηματολογίου Κω και Ρόδου στο σύστημα του Εθνικού Κτηματολογίου

β) ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης των αρχείων των Υποθηκοφυλακείων της χώρας και

γ) αναβάθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών του φορέα προς όφελος του πολίτη.

Διασφαλίζεται η οργάνωση και στελέχωση του «Ελληνικό Κτηματολόγιο» κατά τρόπο που καθίσταται ευχερέστερη η σύσταση και η εύρυθμη λειτουργία των κτηματολογικών γραφείων και των υποκαταστημάτων τους σε όλη τη χώρα».

Το πλήρες  κείμενο της τροπολογίας

Το πλήρες  κείμενο της τροπολογίας που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή έχει ως εξής:

«Άρθρο 1

Παράταση ισχύος διατάξεων για ζητήματα του ν.π.δ.δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο»: α) Μεταβατικές διατάξεις για την αναθεώρηση του ετήσιου προϋπολογισμού -Τροποποίηση παρ. 14 άρθρου 37 ν. 4512/2018, β) Εξαίρεση από τη δυνατότητα απόσπασης, μετάταξης και μετακίνησης

1. Στην παρ. 14 του άρθρου 37 ν. 4512/2018 (Α’ 5) περί μεταβατικών διατάξεων, οι λέξεις «και 2025 προκειμένου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «, 2025 και 2026 προκειμένου» και η παρ. 14 διαμορφώνεται ως εξής:

«14. Ειδικά για τα έτη 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 και 2026 προκειμένου για την αναθεώρηση του εγκεκριμένου ετήσιου προϋπολογισμού του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» δεν απαιτείται έγκριση από τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, εφόσον: α) η σε απολογιστική βάση εσωτερική μηνιαία, τριμηνιαία ή ετήσια αναδιαμόρφωση των αριθμητικών ποσών που περιγράφονται στους επιμέρους λογαριασμούς εσόδων και εξόδων του ετήσιου εγκεκριμένου προϋπολογισμού του, δεν επιφέρει αρνητική απόκλιση στο εγκεκριμένο ετήσιο δημοσιονομικό αποτέλεσμα «ΙΣΟΖΥΓΙΟ», του προϋπολογισμού του, β) επέρχεται ισόποση μεταβολή εσόδων και εξόδων του εγκεκριμένου προϋπολογισμού του Φορέα, προερχόμενη από επιχορηγήσεις για την υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων ή μη έργων ή από οποιονδήποτε άλλο λόγο.».

2. Η προθεσμία του πρώτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 18 ν. 4821/2021 (Α’ 134), περί εξαίρεσης από τη δυνατότητα απόσπασης, μετάταξης και μετακίνησης καθ’ οιονδήποτε τρόπο προσωπικού του Ν.Π.Δ.Δ. «Ελληνικό Κτηματολόγιο» σε άλλον φορέα του δημόσιου τομέα, παρατείνεται από την 31η.12.2025 έως την 31η.12.2026».

[ Πηγή: https://ecopress.gr/ktimatologio-dasikoi-chartes-rythmis/ ]

Το άρθρο Κτηματολόγιο & Δασικοί Χάρτες: ψηφίζονται ρυθμίσεις για ιδιοκτήτες, αναδόχους, εργαζόμενους εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

Σε πλήρη εξέλιξη και προχωρημένο στάδιο βρίσκονται τρία μεγάλης κλίμακας έργα ψηφιοποίησης, που επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο διεκπεραιώνονται οι υποθέσεις ακινήτων, οι οικοδομικές άδειες, οι μεταβιβάσεις, οι απαλλοτριώσεις και οι υπηρεσίες του Κτηματολογίου, τα οποία  συνδέονται με την εφαρμογή του του κυβερνητικού σχεδίου για τον νέο Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων για τη δόμηση από τις ΥΔΟΜ των Δήμων στο Κτηματολόγιο.

Πρόκειται για την πλήρη ψηφιοποίηση των πολεοδομικών αρχείων με φορέα υλοποίησης το ΤΕΕ, την ψηφιοποίηση των αρχείων των υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο και το υποέργο αναβάθμισης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του και τη δημιουργία του νέου ψηφιακού χάρτη απαλλοτριώσεων και διεκδικήσεων (e-apallotriosis).

Τα έργα εντάσσονται στο ευρύτερο πρόγραμμα ψηφιοποίησης 1,2 δισ. σελίδων του Δημοσίου, το οποίο εξελίσσεται με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και εθνικούς πόρους, με στόχο τη δημιουργία ενιαίων, διαλειτουργικών βάσεων δεδομένων.

Σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης η πορεία των ψηφιακών έργων έχει ως εξής:

Ψηφιοποίηση Πολεοδομικών Αρχείων από το ΤΕΕ

Η ψηφιοποίηση των πολεοδομικών αρχείων αφορά 3,5 εκατομμύρια οικοδομικές άδειες και 44 εκατομμύρια σχέδια από 240 πολεοδομικά γραφεία, με προϋπολογισμό 112 εκατ. ευρώ. Το έργο, το οποίο έχει υλοποιηθεί κατά 65%, θα ενσωματώσει το σύνολο της πληροφορίας στον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη. Η άμεση ηλεκτρονική πρόσβαση στα αρχεία αναμένεται να απλοποιήσει τον έλεγχο των οικοδομικών φακέλων, να μειώσει τον χρόνο για νέες άδειες και να διευκολύνει τον έλεγχο της οικοδομικής δραστηριότητας.

Ψηφιοποίηση Αρχείων Υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο

Σε 390 υποθηκοφυλακεία ψηφιοποιούνται 600 εκατομμύρια σελίδες τίτλων ιδιοκτησίας και εγγράφων, με προϋπολογισμό 198 εκατ. ευρώ. Το έργο έχει προχωρήσει στο 84% και αποτελεί βασικό πυλώνα για την πλήρη ψηφιακή λειτουργία του Κτηματολογίου. Η συγκέντρωση και η ηλεκτρονική αποτύπωση των στοιχείων αυτών ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου στις μεταβιβάσεις, διευκολύνουν τους ελέγχους τίτλων και μειώνουν τις καθυστερήσεις στις συναλλαγές ακινήτων. Παράλληλα, το υποέργο των Βελτιωμένων Ηλεκτρονικών Υπηρεσιών Κτηματολογίου, με προϋπολογισμό 12 εκατ. ευρώ, αναβαθμίζει τις ψηφιακές υποδομές και τις υπηρεσίες πρόσβασης σε πληροφορίες ιδιοκτησίας.

Ο ψηφιακός χάρτης απαλλοτριώσεων και διεκδικήσεων (e-apallotriosis)

Το έργο προβλέπει τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου γεωγραφικού πληροφοριακού συστήματος που θα συγκεντρώνει το σύνολο των απαλλοτριώσεων και των διεκδικήσεων στη χώρα. Με προϋπολογισμό 19 εκατ. ευρώ,το σύστημα θα παρέχει συγκεντρωμένη πληροφόρηση για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, τις δεσμεύσεις και τις εκκρεμότητες που επηρεάζουν ακίνητα, διευκολύνοντας τόσο τις υπηρεσίες όσο και πολίτες ή επαγγελματίες που εμπλέκονται σε έργα, μελέτες ή μεταβιβάσεις. Το έργο βρίσκεται στη φάση σύνταξης της μελέτης εφαρμογής.

Το ευρύτερο πρόγραμμα ψηφιοποίησης του Δημοσίου

Τα παραπάνω έργα αποτελούν τμήμα μιας συνολικής δράσης που περιλαμβάνει την ψηφιοποίηση αρχείων της Δικαιοσύνης, της Υγείας, των Γενικών Αρχείων του Κράτους, της Μετανάστευσης και της Ναυτιλίας.  Η πρωτοβουλία στοχεύει στη δημιουργία ενιαίων βάσεων δεδομένων, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στη βελτίωση της πρόσβασης πολιτών και επαγγελματιών σε κρίσιμες πληροφορίες που αφορούν διοικητικές, ιατρικές, ιδιοκτησιακές και άλλες διαδικασίες.

Συνολικά μέχρι σήμερα έχουν ψηφιοποιηθεί 817,5 εκατ, που αντιστοιχεί στο 68% της συνολικής δράσης. Όλες οι σελίδες θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2026 που ολοκληρώνεται το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης.

Σε ποιο σημείο βρίσκεται σήμερα η ψηφιοποίηση

Ψηφιοποίηση Αρχείων Πολεοδομικής Πληροφορίας: 28 εκατ. σελίδες  στο 65%

Ψηφιοποίηση Αρχείου Υποθηκοφυλακείων για το Εθνικό Κτηματολόγιο: 504 εκατ.σελίδες στο 84%

Σχεδιασμός, Υλοποίηση και θέση σε λειτουργία: Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Ενιαίου ψηφιακού Χάρτη Απαλλοτριώσεων και Διεκδικήσεων της χώρας (e-apallotriosis): Σύνταξη Μελέτης Εφαρμογής

Ψηφιοποίηση Αρχείων Δεδομένων του Υπουργείου Δικαιοσύνης: 167 εκατ σελίδες  στο 55%

Ψηφιοποίηση Αρχείων του Δημόσιου Συστήματος Υγείας: Σύνταξη Μελέτης Εφαρμογής – Πιλοτικές σαρώσεις σε 7 Νοσοκομεία της Αττικής

Ψηφιοποίηση και Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος για τη διαχείριση, διατήρηση, διάθεση και ανάδειξη των αρχείων που φυλάσσονται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους: 41,5 εκατ. σελίδες  στο 75%

Ψηφιοποίηση των αρχείων του συστήματος Μετανάστευσης και Ασύλου: 70 εκατ. σελίδες  στο 87%

Ψηφιοποίηση Αρχείου Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Υ.ΝΑ.Ν.Π): έχει ολοκληρωθεί

Ασφαλής αποθήκευση φυσικών αρχείων του δημόσιου και «ευρύτερου» δημόσιου τομέα: έχει ολοκληρωθεί

-«Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε το μεγαλύτερο έργο ψηφιοποίησης που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα. Με χρηματοδότηση της τάξης των 590 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και με 161 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, προχωρούμε στη συνολική αναβάθμιση των αρχείων του Δημοσίου», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.

«Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά. Περισσότερες από 1,2 δισ. σελίδες κρίσιμων τομέων συγκεντρώνονται, οργανώνονται και αποκτούν ενιαία, ψηφιακή μορφή. Έχουμε ήδη φτάσει στο 68% του στόχου, ψηφιοποιώντας 817,5 εκατ. σελίδες. Για πρώτη φορά, αρχεία της Δικαιοσύνης, της Υγείας, του Κτηματολογίου και των Πολεοδομιών γίνονται πραγματικά προσβάσιμα και αξιοποιήσιμα, μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία. Πολίτες και επιχειρήσεις θα μπορούν να βρίσκουν εύκολα και γρήγορα σε ψηφιακή μορφή τα αρχεία που τους αφορούν. Παράλληλα, θα έχουμε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε τον τεράστιο πλούτο των δημόσιων αρχείων, υλικό που μέχρι σήμερα παρέμενε διάσπαρτο, συχνά σκονισμένο και αναξιοποίητο σε αποθήκες και υπόγεια. Με την ψηφιοποίηση δημιουργούμε ένα μεγάλο και πολύτιμο σύνολο δεδομένων, ικανό να στηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και να βελτιώσει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε και υλοποιούμε δημόσιες πολιτικές. Είναι μια μεταρρύθμιση που κάνει το κράτος πιο γρήγορο, πιο αποδοτικό και πραγματικά σύγχρονο», καταλήγει ο υπουργός.

[ Πηγή: https://ecopress.gr/stin-teliki-eftheia-ta-psifiaka-erga-gia/ ]

Το άρθρο Στην τελική ευθεία ψηφιακά έργα για οικοδομικές άδειες, συμβόλαια, απαλλοτριώσεις εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

Η λήψη αποφάσεων από την πολιτεία, που αφορούν την λειτουργία μιας διοικητικής δομής που παρέχει υπηρεσίες προς τον πολίτη, οφείλει να λαμβάνεται στην λογική της θεραπείας των δυσλειτουργιών της, ώστε να καταστεί περισσότερο παραγωγική και αποτελεσματική προς όφελος της κοινωνίας και του δημοσίου συμφέροντος.

Η ανακοίνωση για την μεταφορά των Πολεοδομιών από τους Δήμους στο Κτηματολόγιο ΑΕ, έγινε χωρίς  να έχει  συζητηθεί ως πρόταση, με κανένα εμπλεκόμενο άμεσα η έμμεσα  φορέα όπως ΚΕΔΕ, ΤΕΕ, ΕΜΔΥΔΑΣ και χωρίς να χορηγηθούν συγκεκριμένα στοιχεία, που να τεκμηριώνουν και να αποδεικνύουν ότι η καθυστέρηση στην έκδοση οικοδομικών αδειών, οφείλεται αποκλειστικά η κύρια, στις Πολεοδομίες,  (χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας από τους ιδιώτες μηχανικούς μετα την έκδοση της βεβαίωσης όρων δόμησης από τις πολεοδομίες, χρόνος έγκρισης από Υπουργείο Πολιτισμού, χρόνος ελέγχου από Συμβούλια  Αρχιτεκτονικής, αποτελέσματα από δειγματοληπτικούς ελέγχους που προβλέπονται από τον 4495/17 κλπ ).

Απαιτείται  επομένως στο πλαίσιο της διακυβέρνησης  της χώρας, να διεξαχθεί ένας  ουσιαστικός διάλογος, με συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων μερών, των Υπουργείων, (ΥΠΕΝ, Εσωτερικών, Πολιτισμού), της Αυτοδιοίκησης (Δήμοι και Περιφέρειες), Επιμελητήρια, για την συμφωνία στα απαιτούμενα μέτρα, για την  επίλυση και αντιμετώπιση των δυσλειτουργιών και παθογενειών του συστήματος, μετα από μελέτη και ανάλυση όλων των διαθέσιμων στοιχείων και  ώσμωση όλων των απόψεων  με τεκμηρίωση και επιχειρήματα. Το ΤΕΕ  ως θεσμοθετημένος σύμβουλος της Πολιτείας καλείται έστω και τώρα, να συμβάλει σε αυτή την προσπάθεια και να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία, σε συνεργασία με τους Δήμους, τις Περιφέρειες , την ΕΜΔΥΔΑΣ .

Ας εξετάσουμε όμως  τα επιχειρήματα που προβάλλονται από την κυβέρνηση, μετα την ανακοίνωση και πάνω στα οποία γίνεται προσπάθεια να εξηγηθεί η απόφαση  της μεταφοράς:

Να γίνουν οι πολεοδομίες ΟNE STOP SHOP

Η πολεοδομία δεν είναι κατάστημα που χορηγεί άδειες οικοδομής, σε  κάθε  ακίνητο, αδιακρίτως. Η πολεοδομία είναι υπηρεσία που υπηρετεί πρωτίστως το δημόσιο συμφέρον και οφείλει να χορηγεί τις αιτούμενες οικοδομικές άδειες, εφαρμόζοντας  τους πολεοδομικούς κανόνες που έχει θεσπίσει η πολιτεία , προβαίνοντας  στον απαραίτητο έλεγχο, για την διαπίστωση της δυνατότητας δόμησης,, τους όρους και τις προϋποθέσεις δόμησης  ανάλογα με την χρήση και την περιοχή.

Το δικαίωμα κυριότητας  δεν συμπίπτει πάντα με το δικαίωμα δόμησης. Το δικαίωμα στην δόμηση δεν είναι ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΟ, αφού  υπόκειται σε κανόνες. Σε κανόνες που διαμορφώνουν όχι μόνο το κτίριο, αλλά το οικοδομικό τετράγωνο , την γειτονιά, την πολεοδομική ενότητα, την πόλη. Στις περιπτώσεις που δεν αποδίδεται το δικαίωμα δόμησης,  γιατί δεν το επιτρέπει ο πολεοδομικός σχεδιασμός, είναι αναμενόμενο ότι η αξιολόγηση της παρεχόμενης υπηρεσίας δεν θα είναι θετική από την πλευρά των ιδιοκτητών.

Το κτηματολόγιο  από την πλευρά του, αποδίδει μόνο δικαιώματα κυριότητας, αφού σκοπός του Εθνικού Κτηματολογίου σύμφωνα με τον Ν. 2664/98  ( άρθρο 1), είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου και ολοκληρωμένου συστήματος πληροφοριών, που καταγράφει την νομική και γεωγραφική κατάσταση των οικοπέδων/ακινήτων στην Ελλάδα με στόχο την προστασία , κατοχύρωση και ασφάλεια των συναλλαγών , καθώς και η συστηματική καταγραφή της δημόσιας περιουσίας.

Αλλά ακόμα κι αν  προσεγγίσουμε το θέμα  με την λογική της μια στάσης (ΟNE STOP SHOP), αυτή  δεν θα επιτευχθεί  με την  μεταφορά των ΥΔΟΜ στο κτηματολόγιο.

Όλοι  οι σχετικοί με την έκδοση οικοδομικών αδειών γνωρίζουν,  ότι για  την  έκδοση οικοδομικής άδειας, απαιτούνται εγκρίσειςόπως βεβαιώσεις χρήσεων γης, (αφού δεν υπάρχει πολεοδομικός σχεδιασμός αλλά και όπου υπάρχει ισχύουν μεταβατικές διατάξεις), βεβαιώσεις  πληρωμής της  εισφοράς σε χρήμα, αποζημίωσης των επικειμένων στις πράξεις εφαρμογής, κυρωμένες πράξεις  αναλογισμού σε παλιά σχέδια εκπονηθέντα με τις διατάξεις του  νόμου του 1923. Οι εγκρίσεις αυτές  σήμερα εκδίδονται από τους Δήμους (μια στάση), ενώ μετα την μεταφορά στο κτηματολόγιο θα απαιτούνται δυο στάσεις (Κτηματολόγιο και Δήμοι αφού η αρμοδιότητα του σχεδίου πόλης θα παραμείνει  στους Δήμους).

Επιπροσθέτως είναι γνωστόν, ότι  μία  στάση με σημαντικές καθυστερήσεις  για την έκδοση οικοδομικών αδειών, είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, δεδομένου ότι για την έκδοση οικοδομικών αδειών στις περισσότερες των περιπτώσεων απαιτούνται εγκρίσεις από την Αρχαιολογική Υπηρεσία ( Κλασικών Αρχαιοτήτων, Βυζαντινών , Νεότερων Μνημείων ) αλλά και εγκρίσεις από  τοπικά συμβούλια , ΚΕΣΑ  κλπ. Μια ακόμα στάση  είναι η έγκριση από τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, όπου και εκεί παρατηρούνται σημαντικές καθυστερήσεις . Μια ακόμα στάση είναι οι εγκρίσεις από φορείς, όπως το Βιομηχανίας, το Δασαρχείο , η Κτηματική Υπηρεσία ανάλογα την περιοχή που αφορά η έκδοση της άδειας .

Η χρονική καθυστέρηση όλων αυτών των στάσεων, αθροίζεται στην τελική στάση, στον τελικό αποδέκτη, που είναι οι Πολεοδομίες και που είναι υπεύθυνες για την συγκέντρωση και καταγραφή όλων των εγκρίσεων πριν την έκδοση μιας αδείας. Επομένως  η ταχύτητα στην έκδοση οικοδομικών αδειών, είναι συνάρτηση όλων των προηγούμενων εγκρίσεων . Οι   καθυστερήσεις της κάθε στάσης,  οφείλονται στην δραματική έλλειψη προσωπικού που συναντάται σε όλο τον Δημόσιο τομέα, αλλά και σε μια σειρά δομικών δυσλειτουργιών ,που απαιτεί σοβαρή και όχι αποσπασματική αντιμετώπιση , με καθολικό σχέδιο και προγραμματισμό.

Διαφάνεια στην έκδοση οικοδομικών αδειών. Να αντιμετωπίσουμε την αναποτελεσματικότητα και την διαφθορά στις πολεοδομίες

Δεν έχει  σταλεί ποτέ οδηγία και αλγόριθμος στις Πολεοδομίες για να προβεί σε δειγματοληπτικούς ελέγχους, που προβλέπονται από τον 4495/17, στις οικοδομικές άδειες που εκδίδονται  με αποκλειστική ευθύνη μηχανικού ιδιώτη, μετα από την έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης, είτε με προέγκριση από την πολεοδομία ,για  να αξιολογήσουμε τα στοιχεία και να καταγράψουμε και να επιμερίσουμε την διαφθορά ανάμεσα στους εμπλεκόμενους (πολεοδομία, ιδιώτες μηχανικούς, ιδιοκτήτες ) .

Είναι γνωστό ότι το νομοθετικό πολεοδομικό πλαίσιο είναι διάτρητο, δεδομένου ότι πληθώρα διατάξεων νόμου  κρίνονται   αντισυνταγματικές,  με αλλεπάλληλες αποφάσεις του ΣτΕ για την εφαρμογή του  ΝΟΚ, για την εκτός σχεδίου δόμηση, για την οριοθέτηση των οικισμών κλπ επιβάλλοντας στις Πολεοδομίες να σταματήσουν την έκδοση οικοδομικών αδειών που εδράζονται σε αυτές.

Για την εκτός σχεδίου δόμηση οι κυβερνητικοί παράγοντες, οι οποίοι είναι οι υπεύθυνοι για την νομοθέτηση και την λήψη αποφάσεων στα θέματα διαμόρφωσης του δομημένου περιβάλλοντος, επι σειρά ετών, σε μόνιμη βάση επαναλαμβάνουν  σε δηλώσεις τους υπό μορφή διαπιστώσεων, ότι  οι μισές Πολεοδομίες συνεχίζουν να εκδίδουν άδειες σύμφωνα με την νομοθεσία, ενώ  οι άλλες μισές σύμφωνα με  τις αποφάσεις του ΣτΕ , επιβεβαιώνοντας στην πραγματικότητα ότι οι μισές από τις άδειες που εκδίδονται, είναι παράνομες και εν δυνάμει ακυρωτέες κατά τον συνταγματικό έλεγχο .

Παρ όλα αυτά, το αρμόδιο Υπουργείο αρνείται επίμονα, να  ρυθμίσει το θέμα και να δώσει οδηγίες στις Πολεοδομίες, για το τι ακριβώς πρέπει να κάνουν, ενώ ταυτόχρονα τις κατηγορεί  ότι κάθε μια κάνει ότι θέλει .Έχουν παρέλθει μήνες από το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για την άδεια του ξενοδοχείου στο Σαρακήνικο της Μήλου ,που αφορούσε έκδοση οικοδομικής άδειας εκτός σχεδίου ,χωρίς αναγνωρισμένο πρόσωπο.  Η Εθνική αρχή Διαφάνειας ζήτησε  την ανάκληση της συγκεκριμένης οικοδομικής άδειας, και επιπλέον, εισηγήθηκε  στο ΥΠΕΝ να αποσαφηνίσει τη νομοθεσία προς τις πολεοδομίες και να ολοκληρώσει τη θεσμοθέτηση μέτρων προστασίας για την περιοχή.

Για την δόμηση σε οικισμούς προ του 23, καθώς και τους οριοθετημένους οικισμούς, τα προβλήματα στην έκδοση οικοδομικών αδειών , δεδομένου ότι τα όρια τους όπου  υπήρχαν  είχαν κριθεί από το ΣτΕ  αντισυνταγματικά, αναδείχθηκαν με την έκδοση του ΠΔ  ΦΕΚ 194 Δ/15-4-2025 που καθορίζει τον τρόπο αναοριοθέτησής τους .

Η επίλυση όλων των σχετικών ζητημάτων, παραπέμπεται συνεχώς  από το αρμόδιο ΥΠΕΝ, στην εκπόνηση των ΤΠΣ και ΕΠΣ του προγράμματος Δοξιάδη, στην εκπόνηση των μελετών καταγραφής των οδών και στην συνέχεια στην έκδοση ΠΔ  για τον χαρακτηρισμό των κοινοχρήστων οδών, ενώ  γνωρίζει  ότι η διαδικασία αυτή, απαιτεί ακόμα πολλά χρόνια  για να ολοκληρωθεί. Μέχρι τότε επιτρέπεται η κάθε πολεοδομία να ενεργεί κατά την δική της αντίληψη.

Για την εντός σχεδίου δόμηση, η εφαρμογή του ΝΟΚ είναι άκρως προβληματική, μετα και τις 32 τροποποιήσεις που υπέστη, με αποκορύφωμα  την ψήφιση του ν 4759/2020 και τις αποφάσεις του ΣΤΕ που διαδοχικά έκρινε αντισυνταγματικές διατάξεις ,( Απόφαση ΣΤΕ 310/2024  – Αποφάσεις της Ολομέλειας ΣΤΕ 146, 147, 148, 149/2025 )

Είναι αυτονόητο ότι όλα τα παραπάνω, συμβάλουν στην εμπέδωση κλίματος ατιμωρησίας και συγκάλυψης και καλλιεργούν γόνιμο έδαφος σε πανελλαδικό επίπεδο, για την ευδοκίμηση φαινομένων διαφθοράς και  διαπλοκής. στο σύστημα αδειοδότησης της δόμησης και σε όσους εμπλέκονται σε αυτό. Η διαφθορά όμως είναι ένα φαινόμενο που διατρέχει όλα τα επίπεδα διοίκησης και εξουσίας  και η αναζήτηση των αιτιών είναι πολυπαραγοντική και απαιτεί πρωτίστως πολιτική βούληση για την πάταξη της .

Η διαφθορά επομένως στις Πολεοδομίες δεν σχετίζεται άμεσα με τον φορέα άσκησης της αρμοδιότητας, αλλά κυρίως με το διάτρητο νομοθετικό πλαίσιο , που ο καθένας εφαρμόζει την νομοθεσία κατά  την γνώμη του , χωρίς καμμιά εποπτεία, καθοδήγηση , υποστήριξη , έλεγχο, παρακολούθηση , αφού το ΥΠΕΝ παραπέμπει στο Υπουργείο Εσωτερικών και δηλώνει αναρμόδιο, το δε Υπ Εσωτερικών δηλώνει άγνοια επι του γνωστικού αντικειμένου παραπέμποντας στο ΥΠΕΝ .

Αφαίρεση της άσκησης αρμοδιότητας από τους Δήμους

Θα  πρέπει να απαντηθεί το ερώτημα, γιατί σε μια δημοκρατική κοινωνία στην οποία  από το Σύνταγμα μας (άρθρο 101) ορίζεται  ότι: “η διοίκηση του κράτους οργανώνεται σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα” , η κυβέρνηση αποφασίζει την μεταφορά αρμοδιότητας  από τους Δήμους  σε νομικό πρόσωπο  (δημοσίου η ακόμα χειρότερα ιδιωτικού δικαίου). Η αποκέντρωση συνίσταται ακριβώς στη μεταφορά εξουσιών, αρμοδιοτήτων και πόρων από την κεντρική κυβέρνηση στους ΟΤΑ, οι οποίες ορίζονται ως νομικές οντότητες εκλεγμένες με καθολική ψηφοφορία και με κάποιο βαθμό αυτονομίας.

Επιπροσθέτως η αρχή της επικουρικότητας, που  κατοχυρώθηκε για πρώτη φορά από την  Συνθήκη του Μάαστριχτ, απαιτεί την ανάθεση της υλοποίησης των στόχων στο εγγύτερο για τον πολίτη επίπεδο, αντανακλώντας  την αναγνώριση των αρετών της αποκέντρωσης, εμπλέκοντας τις συναφείς αρχές όλων των επιπέδων στην επιδίωξη των συμφωνημένων στόχων και στην κατανομή των ευθυνών για τη λήψη αποφάσεων μεταξύ κεντρικών και χαμηλότερων βαθμίδων διοίκησης, που είναι πιο κοντά στη βάση, έτσι ώστε τα άτομα να συμμετέχουν ενεργά στην επίλυση των προβλημάτων που τα αφορούν.

Ο νόμος του Καλλικράτη αποσκοπούσε να σηματοδοτήσει μία νέα προσέγγιση στον τρόπο λειτουργίας των Ο.Τ.Α. Τα προβλήματα που παρουσιάζονται σήμερα στις διάφορες υπηρεσίες των Ο.Τ.Α. και  δεν τους επιτρέπουν  να ασκήσουν αποτελεσματικά  τις νέες αυξημένες αρμοδιότητες τις οποίες έχουν επωμιστεί , έχουν να κάνουν με τις γενικότερες παθογένειες της λειτουργικής δομής της τοπικής αυτοδιοίκησης, με την σχέση εξάρτησης  που αναπτύσσουν με τις κρατικές δομές, αλλά  κυρίως με την  ελλιπή έως και προβληματική χρηματοδότηση . Η προσπάθεια αναμόρφωσης της διοικητικής δομής της χώρας, πρέπει να ενταθεί, με ενίσχυση της αυτοδιοίκησης και όχι με αποδυνάμωση της με αφαίμαξη αρμοδιοτήτων .

Το Συμβούλιο της Επικρατείας με πρόσφατη απόφασή του (ΣτΕ 1728/2025) έκρινε πως η κανονιστική αρμοδιότητα ρύθμισης όρων δόμησης και διαδικασίας έκδοσης οικοδομικών αδειών, δεν ανήκει στους Δήμους. Πιο συγκεκριμένα, το δικαστήριο έκρινε,  ότι οι Δήμοι δεν μπορούν να διαμορφώνουν μόνοι τους τις πολεοδομικές διατάξεις και τις κανονιστικές ρυθμίσεις στις οποίες εδράζεται το καθεστώς δόμησης , γιατί αυτό αποτελεί αρμοδιότητα του κράτους σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος.

Είναι σαφές ότι η διαμορφωθείσα νομολογία, ουδόλως αναιρεί την εκχωρηθείσα αρμοδιότητα της έκδοσης οικοδομικών αδειών και ελέγχου στην Αυτοδιοίκηση, με την προϋπόθεση φυσικά της τήρησης των κανονιστικών διατάξεων του κράτους. Άλλωστε κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι ο νόμος του Καλλικράτη καθώς και οι μετέπειτα νόμοι  4030 /11 , 4495/17 με τους οποίους ορίζεται ότι η αρμοδιότητα των ΥΔΟΜ ασκείται από  τους Δήμους, θα ήταν αντισυνταγματικοί και το κράτος το ανακάλυψε μετα από μια δεκαπενταετία . Αξίζει να επισημάνουμε ότι σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, η άσκηση της έκδοσης οικοδομικών αδειών ασκείται από τους Δήμους.

Συμπερασματικά η  μεταφορά στο Κτηματολόγιο ΑΕ, δεν έχει σε τίποτα να συνεισφέρει  στην αντιμετώπιση των δυσλειτουργιών των Πολεοδομιών. Αντιθέτως θα επιβαρυνθεί η ίδια η λειτουργία του Κτηματολογίου, που έχει να αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα και προκλήσεις, όπως η διαχειριση των ακινήτων αγνώστου ιδιοκτήτη, που ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες και τα οποία περνούν στην κυριότητα του Δημοσίου. Η διαχείριση τους, αποτελεί μια σοβαρή ευθύνη στην οποία το Κτηματολόγιο, οφείλει να   ανταποκριθεί με διαφάνεια και  με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα.

Οι πολεοδομίες  από την πλευρά τους, για να καταστούν υπηρεσίες που εκπληρώνουν τον σκοπό τους προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος , χρειάζονται: 

  Στιβαρό νομοθετικό πολεοδομικό πλαίσιο που δεν τροποποιείται συνεχώς , με ασφάλεια δικαίου.

  Άμεση στελέχωση πολεοδομιών με μόνιμο προσωπικό με συνεχή επιμόρφωση

Δημιουργία κεντρικής δομής στο ΥΠΕΝ που θα υποστηρίζει  νομικά και τεχνικά , θα συντονίζει και θα παρακολουθεί την λειτουργία των πολεοδομιών της επικράτειας  , με ανάρτηση οδηγιών  επι πολεοδομικών ζητημάτων για την εξασφάλιση ενιαίας , καθολικής εφαρμογής.

Σύσταση και συγκρότηση Παρατηρητηρίων για τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν 4495/17 , ώστε να υπάρχει διάκριση μεταξύ αδειοδότησης και ελέγχου.

Συνεχής δειγματοληπτικός έλεγχος των αδειών που εκδίδονται, με άμεση αποστολή αλγορίθμου προς τις πολεοδομίες ,για διενέργεια δειγματοληπτικού ελέγχου.

Συγκρότηση συμβουλίων παρακολούθησης  του δομημένου περιβάλλοντος και Υποβολή ετήσιων εκθέσεων στην Βουλή  , κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 3 του ν 4495/17 για εξασφάλιση διαφάνειας ,κοινωνικού ελέγχου και λογοδοσίας .

Οι παρεχόμενες υπηρεσίες από τις Πολεοδομίες  και το παραγόμενο έργο τους, δεν  μπορεί να προσεγγιστεί ως  μια διεκπεραιωτικη γραφειοκρατική διαδικασία, που στοχεύει στην εξυπηρέτηση των επενδυτών και μόνο, στο πλαίσιο ενίσχυσης της οικονομίας. Είναι εθνική υπόθεση, που είναι άμεσα συνδεδεμένη με την διαμόρφωση του δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος της χώρας μας, με όρους κλιματικής δικαιοσύνης, για την   προστασία περιβάλλοντος, για την  εξασφάλιση της μετάβασης στην κλιματική ουδετερότητα, για την  βιωσιμότητα των τόπων, για την βιώσιμη ανάπτυξη.

[ Πηγή: https://ecopress.gr/giati-i-metafora-ton-poleodomion-sto-k/ ]

Το άρθρο Μεταφορά των Πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο: γιατί δεν είναι η λύση! εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

[ Πηγή: https://www.alfavita.gr/koinonia/496868_neo-plaisio-gia-tin-ektos-shedioy-domisi-ti-allazei-2026 ]

Το άρθρο Νέο πλαίσιο για την εκτός σχεδίου δόμηση: Τι αλλάζει το 2026 εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.

Ψηφίζονται στη Βουλή νέες νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα με νέους όρους και προϋποθέσεις να βγουν άμεσα από το Δασικό Χάρτη χιλιάδες ιδιωτικές περιουσίες, που χωρίς να είναι έχουν καταγραφεί ως «δασικές» και παράλληλα να διορθωθούν λανθασμένες εγγραφές και γεωμετρικές μεταβολές στην κτηματογράφηση, που έστελναν τα ακίνητα σε δημόσιο και τρίτους. Επίσης  ρυθμίζεται η εξωδικαστική επιστροφή στους ιδιοκτήτες με τίτλους χιλιάδων ακινήτων, που έχουν καταγραφεί ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» ή και με απευθείας δικαιούχο το δημόσιο.

Γίνεται νομοθετική προσπάθεια να ξεμπλοκαριστούν οι εκατοντάδες χιλιάδες υποθέσεις ακινήτων, που εμφανίζονται λανθασμένα στην ιδιοκτησία του δημοσίου και τρίτων ή με λάθος γεωμετρικά στοιχεία και κρατούν σε πολυετή ομηρεία τους ιδιοκτήτες τους, οι οποίοι αφενός μεν δεν μπορούν να τα μεταβιβάσουν και να τα αξιοποιήσουν αφετέρου δε κινδυνεύουν να χάσουν τις περιουσίες τους , καθώς όσο συνεχίζονται αυτές οι εκκρεμότητες και οι αστοχίες τινάζεται στον αέρα η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και των Δασικών Χαρτών.

Τρέχουν εκ των υστέρων να καλύψουν τις αστοχίες και τα λάθη σε Κτηματολόγιο και Δασικούς Χάρτες 

«Προβλέπεται η διόρθωση ελλείψεων της υφιστάμενης κτηματολογικής νομοθεσίας, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, καθώς και προβλέψεις  που στοχεύουν τόσο στην ασφαλή ολοκλήρωση της κτηματογράφησης, κατά τρόπο που να απεικονίζονται όλα τα ακίνητα στη σωστή θέση και με τα ακριβή περιγραφικά τους στοιχεία» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου για τις νέες ρυθμίσεις.

Οι νέες ρυθμίσεις, που δίνουν λύσεις για χιλιάδες ακίνητα στους Δασικούς Χάρτες και  το Κτηματολόγιο περιλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τίτλο «ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και λοιπές διατάξεις», η επεξεργασία του οποίου έχει αρχίσει και ολοκληρώνεται εντός της εβδομάδας  στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, προκειμένου να προωθηθεί για ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής.

Συγκεκριμένα με τις νέες νομοθετικές διατάξεις ρυθμίζονται τα ακόλουθα:

Πως τα ακίνητα βγαίνουν από το Δασικό Χάρτη και διορθώνονται οι λανθασμένες εγγραφές στο Κτηματολόγιο 

Βγαίνουν από το δασικό χάρτη ιδιοκτησίες και τα Κτηματολογικά Γραφεία διορθώνουν την καταχώρηση τους ως «δασικές» στο Δασικό Χάρτη και στο Κτηματολόγιο,  όταν συντρέχουν αποκλειστικά ή σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

Έχουν συμπληρωθεί δύο μήνες από την έκδοση απόφασης Επιτροπής Εξέτασης Αντιρρήσεων με την οποία έγινε δεκτή προβληθείσα αντίρρηση κατά του δασικού χάρτη για το ακίνητο.

Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή για την οποία υπάρχει εγκεκριμένη πολεοδομική μελέτη, σχέδιο πόλεως η πράξη οριοθέτησης οικισμού, (σύμφωνα με τις διατάξεις των προεδρικών διαταγμάτων της 21.111.12.1979, της 2.3-13.3.1981 ή της 24.4-3.5.1985) και προσκομίζεται σχετική βεβαίωση της Πολεοδομίας.

Το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή,  η οποία έχει εξαιρεθεί από την ανάρτηση του δασικού χάρτη ή και τον κυρωμένο δασικό χάρτη, επειδή δεν υπάγεται στις εκτάσεις του «σκληρού πυρήνα» του δασικού νόμου 998/1979. Δηλαδή η έκταση του ακινήτου  δεν είναι με τις προϋποθέσεις που ο νόμος ορίζει, σε δάσος ή δασικό οικοσύστημα, δασική έκταση,  σε πάρκο και άλσος εντός των πόλεων και των οικιστικών περιοχών, σε περιαστικό πράσινο,  σε κηρυγμένες δασωτέες ή αναδασωτέες εκτάσεις κ.α.  Και προσκομίζεται βεβαίωση δασάρχη ή απόσπασμα του δασικού χάρτη.

Το ακίνητο υπάγεται στις περιπτώσεις της νομοθεσίας για τις οποίες «ουδέν δικαίωμα κυριότητος ή νομής του Ελληνικού Δημοσίου υφίσταται». Αφορά σε εκτάσεις για τις οποίες έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις, «κατέχονται προ της 1ης Ιανουαρίου 1967 υπό φυσικών ή νομικών προσώπων» , έχει κριθεί αγροτικός χαρακτήρας τους κ. α.  Και προσκομίζεται σχετική βεβαίωση δασάρχη.

Το ακίνητο βρίσκεται σε έκταση  για την οποία έχει ανακληθεί η τροποποιηθεί απόφαση κήρυξης της  ως αναδασωτέας για οποιαδήποτε πραγματική ή νομική αιτία. Και προσκομίζεταιαντίγραφο στο ΦΕΚ της σχετικής απόφασης του Γενικού Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

«Με την προτεινόμενη ρύθμιση επιχειρείται η αποσαφήνιση των ειδικότερων περιπτώσεων για τις οποίες διορθώνονται οι κτηματολογικές εγγραφές και οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 5 του άρθρου 19 του ν. 2664/1998 (Α΄ 275) Η προτεινόμενη ρύθμιση αποσκοπεί στη συμπλήρωση και αποσαφήνιση του υφιστάμενου πλαισίου εξωδικαστικής διόρθωσης των σχετικών κτηματολογικών εγγραφών, αίροντας την αμφισβήτηση που έχει διαπιστωθεί στην πράξη, με συνέπεια τη διαφορετική αντιμετώπιση όμοιων περιπτώσεων από τα διάφορα Κτηματολογικά Γραφεία της χώρας. Παράλληλα, συμβάλλει στην επιτάχυνση της διαδικασίας διόρθωσης και στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου», σημειώνεται σχετικά στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου.

Η εξωδικαστική λύση για ακίνητα, που έχουν καταγραφεί με δικαιούχο το ελληνικό δημόσιο

Επιστρέφουν στους ιδιώτες ιδιοκτήτες τους και διορθώνονται οι εγγραφές τους από τους πίνακες της κτηματογράφησης «ως αγνώστου ιδιοκτήτη» που ανήκουν στο δημόσιο ή και από το  Δασικό Χάρτη ως «δασικά», ακίνητα για τα οποία από τη ψήφιση του νέου νομοσχεδίου και στο εξής οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες θα καταθέσουν στο Κτηματολογικό Γραφείο:

Δήλωση ιδιοκτησίας, με τίτλους κυριότητας για  ολόκληρο το ακίνητο ή μέρος αυτού στις περιπτώσεις:  

α) ακινήτου, επί του οποίου στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες και διαγράμματα έχει καταχωριστεί ως δικαιούχος φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή το Ελληνικό Δημόσιο

β) ακινήτου που έχει συμπεριληφθεί στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες με δικαιούχο κυριότητας το Ελληνικό Δημόσιο και έχει υποβληθεί από την ιδιώτη δήλωση για δικαίωμα κυριότητας  εκπρόθεσμα μετά την ανάρτηση των προσωρινών κτηματολογικών στοιχείων.

Και στις δύο περιπτώσεις η δήλωσή του ιδιώτη που εμφανίζει τίτλους ιδιοκτησίας επέχει θέση αίτησης διόρθωσης προδήλου σφάλματος και γίνεται δεκτή από το Κτηματολογικό Γραφείο αναδρομικά, παρότι με τα μέχρι τώρα ισχύοντα  για τις περισσότερες περιοχές της χώρας έχουν παρέλθει οι σχετικές προθεσμίες κατάθεσης και εξέτασης των λανθασμένων εγγραφών.  Σημειώνεται ότι  μέχρι τώρα ο νόμος έστελνε τους ιδιοκτήτες σε μονόδρομο δικαστικής διεκδίκησης του ακινήτου τους.

Για τα ακίνητα που έχουν καταχωρηθεί αντίστοιχα στο δασικό χάρτη με δικαιούχο κυριότητας το Ελληνικό Δημόσιο, η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης, εφόσον δεν το έχει κάνει μέχρι τώρα, μπορεί να προσκομίσει το Κτηματολογικό Γραφείο την απόφαση με την οποία έγινε δεκτή η  αντίρρηση του  κατά του δασικού χάρτη από την Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων, μέχρι την έκδοση της απόφασης του προϊσταμένου για την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος διόρθωσης.

«Με την προτεινόμενη ρύθμιση αποτυπώνεται ο τρόπος αυτεπάγγελτης διαχείρισης και μεταφοράς στις αρχικές κτηματολογικές εγγραφές αιτήσεων διόρθωσης του άρθρου 6α και δηλώσεων του ν. 2308/1995 (Α΄114), σε περίπτωση ακινήτου, επί του οποίου στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες και διαγράμματα έχει καταχωριστεί ως δικαιούχος είτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο είτε το Ελληνικό Δημόσιο, όταν αφορούν σε δικαίωμα κυριότητας δυνάμει έγγραφου τίτλου για ολόκληρο το ακίνητο ή μέρος αυτού, που κατά τη μεταφορά τους λογίζονται ως αιτήσεις διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος του άρθρου 18 του ν. 2664/1998 (Α΄ 275). Σκοπός της προτεινόμενης ρύθμισης είναι η επίλυση του ζητήματος αναγνώρισης εμπράγματων δικαιωμάτων ιδιοκτητών ακινήτων που έχουν συμπεριληφθεί στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες με δικαιούχο κυριότητας το Ελληνικό Δημόσιο/τη Διεύθυνση Δασών και για τα οποία έχει υποβληθεί δήλωση του ν. 2308/1995 για δικαίωμα κυριότητας μετά την ανάρτηση των προσωρινών κτηματολογικών στοιχείων. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, η ίδια δήλωση επέχει θέση αίτησης διόρθωσης προδήλου σφάλματος που εξετάζεται από το Κτηματολογικό Γραφείο, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 5 του άρθρου 19 του ν. 2664/1998», σημειώνεται σχετικά στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου.

Η ρύθμιση για τον γόρδιο δεσμό της κτηματογράφησης σε Λευκάδα, Λέσβο και Χίο

Γίνεται νομοθετική ρύθμιση για να «κλείσει» το Κτηματολόγιο, σε τρείς περιοχές των νήσων Λευκάδας, Λέσβου και Χίου, για τις οποίες υπάρχουν ανοιχτά θέματα επι πολλά χρόνια μεγάλων κενών αλλά και λαθών στην κτηματογράφηση.

«Επέρχονται  διορθώσεις  ελλείψεων  της  υφιστάμενης  κτηματολογικής νομοθεσίας, ρυθμίζεται το ζήτημα των αποκλίσεων της ακριβούς θέσης γεωτεμαχίων κατά το στάδιο της κτηματογράφησης σε κάποιες περιοχές και αντιμετωπίζεται το θέμα ότι σε πιλοτικά προγράμματα κτηματογράφησης, η απεικόνιση της θέσης και των ορίων των γεωτεμαχίων παρουσίαζε σημαντικές αποκλίσεις από την πραγματική κατάσταση», σημειώνεται στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχέδιου και ειδικότερα αναφέρεται ότι:

«Με την προτεινόμενη ρύθμιση επιδιώκονται η επιτάχυνση και η  ολοκλήρωση της διαδικασίας του επαναπροσδιορισμού της θέσης και των ορίων των γεωτεμαχίων στις περιοχές που τελούν στην παρούσα φάση σε ειδικό καθεστώς διοικητικής διόρθωσης γεωμετρικών στοιχείων με αντίστοιχες υπουργικές αποφάσεις από το έτος 2015 (περιοχές των νήσων Λευκάδας, Λέσβου και Χίου), με την εισαγωγή διαδικασίας δημόσιας ψηφιακής ανάρτησης των προσωρινών κτηματολογικών πινάκων και διαγραμμάτων, που ενσωματώνουν τα αποτελέσματα των αυτοψιών που προηγήθηκαν, καθώς και του θεσμού του Πιστοποιημένου Μηχανικού του άρθρου 7 του ν. 5142/2024 (Α΄158) για την εξέταση των αντιρρήσεων κατά των αναρτήσεων. Επίσης, παρέχεται εξουσιοδότηση στο Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο» να ρυθμίζει τη διαδικασία της ανάρτησης, της υποβολής των αντιρρήσεων και κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα».

Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που ψηφίζονται στη Βουλή

Αναλυτικά οι νομοθετικές ρυθμίσεις που ψηφίζονται στη Βουλή έχουν ως εξής:

Διόρθωση κτηματολογικής εγγραφής σε περιπτώσεις δασικών χαρτών

Η νομοθετική ρύθμιση του νομοσχεδίου (άρθρο 37) με τίτλο:  «Διόρθωση κτηματολογικής εγγραφής σε περιπτώσεις δασικών χαρτών – Αντικατάσταση περ. β) παρ. 5 άρθρου 19 ν. 2664/1998» έχει ως εξής:

Η περ. β) της παρ. 5 του άρθρου 19 του ν. 2664/1998 (Α’ 275), περί της διόρθωσης κτηματολογικών εγγραφών σε άλλες περιπτώσεις, αντικαθίσταται ως εξής:

«β) βα) υφίσταται απόφαση Επιτροπής Εξέτασης Αντιρρήσεων με την οποία έγινε δεκτή προβληθείσα αντίρρηση κατά του δασικού χάρτη, σύμφωνα με το άρθρο 15 του ν. 3889/2010 (Α` 182), και έχει παρέλθει χρονικό διάστημα δύο (2) μηνών από την έκδοση αυτής, ή

ββ) βρίσκεται σε περιοχή που εξαιρέθηκε της ανάρτησης του δασικού χάρτη και του κυρωμένου δασικού χάρτη και προσκομίζεται βεβαίωση της οικείας Υπηρεσίας Δόμησης ότι η έκταση υπάγεται στην παρ. 2α του άρθρου 23 του ν. 3889/2010 (Α΄182) ή

βγ) βρίσκεται σε περιοχή που εξαιρέθηκε της ανάρτησης του δασικού χάρτη και του κυρωμένου δασικού χάρτη και προσκομίζεται πράξη χαρακτηρισμού του άρθρου 14 του ν. 998/1979 (Α΄289) που χαρακτηρίζει την έκταση ως μη υπαγόμενη στις παρ. 1, 2, 3, 4 και 5 του άρθρου 3 του ν. 998/1979 και πιστοποιητικά τελεσιδικίας αυτής ή

βδ) βρίσκεται εντός περιοχής κυρωμένου δασικού χάρτη που δεν σημαίνεται ως έκταση των παρ. 1, 2, 3, 4 και 5 του άρθρου 3 του ν. 998/1979, προσκομίζεται δε προς απόδειξη απόσπασμα δασικού χάρτη ή

βε) υφίσταται βεβαίωση της παρ. 41 του άρθρου 7 του ν. 1160/1981 (Α` 147), περί συνδρομής των προϋποθέσεων του άρθρου 19 του ν. 719/1977 (Α` 301) ή

βστ) βρίσκεται σε περιοχή που εξαιρείται της κύρωσης του δασικού χάρτη, ως υπαγόμενη στην παρ. 9 του άρθρου 17 του ν. 3889/2010 (Α΄182), έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της παρ. 4 του άρθρου 44 του ν. 998/1979 και προσκομίζεται το φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως στο οποίο δημοσιεύθηκε.»

 Η νομοθετική ρύθμιση για ακίνητα που έχουν καταγραφεί με δικαιούχο το ελληνικό δημόσιο

Η νομοθετική ρύθμιση του νομοσχεδίου (άρθρο 38) με τίτλο: «Μεταφορά δηλώσεων άρθρου 2 ν. 2308/1995 στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες – Προσθήκη περ. δ και ε στο άρθρο 11Α του ν. 2308/1995» έχει ως εξής:

Στην παρ. 4 του άρθρου 11Α του ν. 2308/1995 (Α΄114), περί ένταξης περιοχών στο λειτουργούν Κτηματολόγιο μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου νομιμότητας του άρθρου 3A του ανωτέρω νόμου, προστίθενται περ. δ) και ε), ως εξής:

«δ) Σε περίπτωση ακινήτου, επί του οποίου στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες και διαγράμματα έχει καταχωριστεί ως δικαιούχος φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή το Ελληνικό Δημόσιο και επί του ιδίου ακινήτου έχουν υποβληθεί αίτηση διόρθωσης του άρθρου 6α και δήλωση του άρθρου 2 για δικαίωμα κυριότητας δυνάμει έγγραφου τίτλου που αφορά ολόκληρο το ακίνητο ή μέρος αυτού, η εν λόγω δήλωσή του επέχει θέση αίτησης διόρθωσης προδήλου σφάλματος του άρθρου 18 του ν. 2664/1998 (Α’ 275).

ε) Σε περίπτωση ακινήτου που έχει συμπεριληφθεί στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες με δικαιούχο κυριότητας το Ελληνικό Δημόσιο και έχει υποβληθεί δήλωση του άρθρου 2 για δικαίωμα κυριότητας μετά την ανάρτηση των προσωρινών κτηματολογικών στοιχείων, η ίδια δήλωση επέχει θέση αίτησης διόρθωσης προδήλου σφάλματος που εξετάζεται από το Κτηματολογικό Γραφείο, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της παρ. 5 του άρθρου 19 του ν. 2664/1998.

Ως προς την απόφαση της Επιτροπής Εξέτασης Αντιρρήσεων της περ. β της παρ. 5 του άρθρου 19 του ιδίου νόμου, με την οποία έγινε δεκτή προβληθείσα αντίρρηση κατά του δασικού χάρτη, η απόφαση αυτή δύναται να υποβληθεί, σε όσες περιπτώσεις δεν προσκομίστηκε στο Γραφείο Κτηματογράφησης, στο κατά τόπον αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο, μέχρι την έκδοση της απόφασης του Προϊσταμένου για την αποδοχή ή την απόρριψη του αιτήματος διόρθωσης, όπως λογίζεται η δήλωση του άρθρου 2 που μεταφέρεται στους τελικούς κτηματολογικούς πίνακες.»

Η νομοθετική ρύθμιση για τις διορθώσεις λανθασμένων εγγραφών στην κτηματογράφηση

Η νομοθετική ρύθμιση του νομοσχεδίου (άρθρο 39) με τίτλο: «Προσαρμογή των κτηματολογικών διαγραμμάτων λόγω επαναπροσδιορισμού της θέσης και των ορίων των γεωτεμαχίων – Τροποποίηση άρθρου 19Α ν. 2664/1998» έχει ως εξής:

Στο άρθρο 19Α του ν. 2664/1998 (Α΄ 275), περί προσαρμογής των κτηματολογικών διαγραμμάτων λόγω επαναπροσδιορισμού της θέσης και των ορίων των γεωτεμαχίων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:

α) η παρ. 3 αντικαθίσταται, β) οι παρ. 4 έως 7 καταργούνται και οι παρ. 3 έως 7 διαμορφώνονται ως εξής:

«3. Για τη σύνταξη των σχετικών κτηματολογικών διαγραμμάτων και πινάκων για τον επαναπροσδιορισμό της θέσης και των ορίων των γεωτεμαχίων λαμβάνονται υπόψη, ενδεικτικά, τα στοιχεία που τηρούνται στο κατά τόπον αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο και περιέχονται στο αρχείο τίτλων και διαγραμμάτων και στο αρχείο κτηματογράφησης, πρόσθετα στοιχεία και πληροφορίες που συλλέγονται από τον Φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο» από άλλες υπηρεσίες και από τους οριοδείκτες ή με επιτόπια έρευνα και αυτοψίες ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο.  Μετά την επεξεργασία των αποτελεσμάτων των αυτοψιών που διενεργούνται σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, συντάσσονται οι κτηματολογικοί πίνακες και το κτηματολογικό διάγραμμα του επικείμενου επαναπροσδιορισμού που αναρτώνται ψηφιακά. Στο προς ανάρτηση διάγραμμα αποτυπώνονται οι επερχόμενες γεωμετρικές μεταβολές για το σύνολο των επηρεαζομένων ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των οποίων οι ιδιοκτήτες δεν συμμετείχαν στη διαδικασία της αυτοψίας ή δεν αποδέχτηκαν την απεικόνιση του ακινήτου με τη συνυπογραφή τους στο διάγραμμα που συντάχθηκε από την αυτοψία. Μετά από την ανάρτηση, η οποία δημοσιοποιείται με δημόσια πρόσκληση, κάθε επηρεαζόμενος δικαιούχος ή συνδικαιούχος εμπράγματου δικαιώματος δύναται ψηφιακά, μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής, να συναινέσει ή να υποβάλει αιτιολογημένες αντιρρήσεις εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών, άλλως η συναίνεσή του τεκμαίρεται. Κατά την υποβολή της συναίνεσης ή των αντιρρήσεων, ο επηρεαζόμενος δικαιούχος επιβεβαιώνει ή καταχωρίζει τη διεύθυνση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας του στην οποία γίνονται όλες οι τυχόν μεταγενέστερες κοινοποιήσεις. Σε περίπτωση εμπρόθεσμης υποβολής αντιρρήσεων, αυτές εξετάζονται από τον Πιστοποιημένο Μηχανικό του άρθρου 7 του ν. 5142/2024 (Α΄158). Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης των αντιρρήσεων, ο Φορέας εκδίδει απόφαση για την αναμόρφωση των τελικών διαγραμμάτων και πινάκων του επαναπροσδιορισμού και την έγκριση του περιεχομένου τους, έπειτα εισάγονται προς ενημέρωση στην ψηφιακή χωρική και περιγραφική βάση και, τέλος, κηρύσσει την περαίωση της διαδικασίας.  Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Φορέα «Ελληνικό Κτηματολόγιο» ρυθμίζονται η διαδικασία της ανάρτησης, της υποβολής των αντιρρήσεων και για κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα για την εφαρμογή της παρούσας.

4. [Καταργείται]
5. [Καταργείται]
6. [Καταργείται]
7. [Καταργείται]».

Τι προβλέπουν οι διατάξεις που με το νέο νομοσχέδιο καταργούνται

Οι παρ. 4 έως 7 του άρθρου 19Α του ν. 2664/1998 (Α΄ 275) που με το νέο νομοσχέδιο, όπως προβλέπεται στο παραπάνω άρθρο 39  καταργούνται έχουν έως σήμερα ως εξής:

«4. Τα κτηματολογικά διαγράμματα και οι πίνακες της προηγούμενης παραγράφου αναρτώνται στο οικείο Κτηματολογικό Γραφείο και στο Δημοτικό Κατάστημα και κοινοποιούνται υποχρεωτικά με επιμέλεια του Ο.Κ.Χ.Ε. πριν από την ανάρτηση, στο Ελληνικό Δημόσιο. Ανακοίνωση του Ο.Κ.Χ.Ε. για την ανάρτηση, με αναφορά στον τόπο και το χρόνο της ανάρτησης και μνεία του δικαιώματος υποβολής αντιρρήσεων σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παράγραφο 5 και της έναρξης του υπολογισμού της σχετικής προθεσμίας δημοσιεύεται σε δύο εφημερίδες της περιφέρειας, εφόσον υπάρχουν, καθώς και σε μία τουλάχιστον ημερήσια εφημερίδα πανελλαδικής κυκλοφορίας, αναρτάται δε στο Κτηματολογικό Γραφείο και στο Δημοτικό Κατάστημα. Τα διαγράμματα και οι πίνακες παραμένουν αναρτημένα επί δύο (2) μήνες από την ημερομηνία έναρξης της προθεσμίας της παραγράφου 5.

5. Όποιος έχει έννομο συμφέρον μπορεί να υποβάλει αντιρρήσεις κατά των διαγραμμάτων και πινάκων της παραγράφου 4. Μαζί με τις αντιρρήσεις συνυποβάλλονται όλα τα έγγραφα που τις θεμελιώνουν. Οι αντιρρήσεις υποβάλλονται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο μέσα σε προθεσμία ενός (1) μήνα, η οποία αρχίζει από την τελευταία χρονικά ανάρτηση ή δημοσίευση της παραγράφου 4. Για τους κατοίκους της αλλοδαπής η προθεσμία υποβολής αντιρρήσεων είναι δύο (2) μήνες. Επί των αντιρρήσεων αποφαίνεται το Δ.Σ. του Ο.Κ.Χ.Ε.. Όταν με τις αντιρρήσεις τίθενται υπό αμφισβήτηση τα όρια όμορων ακινήτων ή τα δικαιώματα τρίτων προσώπων, αποφασίζει το Δ.Σ. του Ο.Κ.Χ.Ε. μετά από εισήγηση Επιτροπής, που συγκροτείται με απόφαση του Ο.Κ.Χ.Ε. και αποτελείται από: α) έναν από τους ακολούθως κατονομαζόμενους νομικούς ως πρόεδρο – με τη σειρά που αυτοί αναγράφονται στο κείμενο της παρούσας διάταξης – δηλαδή είτε από έναν δικηγόρο παρ’ εφέταις με πενταετή τουλάχιστον υπηρεσία, υποδεικνυόμενο από τον οικείο δικηγορικό σύλλογο είτε, από έναν συμβολαιογράφο με πενταετή τουλάχιστον υπηρεσία, υποδεικνυόμενο από τον οικείο συμβολαιογραφικό σύλλογο, β) έναν αγρονόμο – τοπογράφο μηχανικό υποδεικνυόμενο από τον οικείο περιφερειάρχη, γ) έναν από τους ακολούθως κατονομαζόμενους νομικούς δηλαδή έναν δικηγόρο παρ’ εφέταις, με τριετή τουλάχιστον υπηρεσία, υποδεικνυόμενο από τον οικείο δικηγορικό σύλλογο, είτε έναν συμβολαιογράφο με   τριετή τουλάχιστον        υπηρεσία, υποδεικνυόμενο από τον οικείο συμβολαιογραφικό σύλλογο. Προϋπόθεση του παραδεκτού των αντιρρήσεων, όταν με αυτές ζητείται η αντικατάσταση (ο εκτοπισμός) από τους κτηματολογικούς πίνακες, εν όλω ή εν μέρει, καταχωρισθέντος δικαιώματος άλλου προσώπου, αποτελεί η κοινοποίηση των αντιρρήσεων από αυτόν που τις ασκεί στον θίγόμενο. Στην περίπτωση ακινήτων με την ένδειξη «αγνώστου ιδιοκτήτη» οι αντιρρήσεις κοινοποιούνται, με ποινή απαραδέκτου, στο Ελληνικό Δημόσιο.

6. Για καθένα από τα τακτικά μέλη τη ς Επιτροπής της παραγράφου 5 ορίζεται, σύμφωνα με την ίδια διαδικασία, νόμιμος αναπληρωτής του. Ο ορισμός των τακτικών και των αναπληρωματικών μελών της Επιτροπής πραγματοποιείται μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από την υποβολή σχετικού αιτήματος εκ μέρους του Ο.Κ.Χ.Ε.. Αν η παραπάνω προθεσμία παρέλθει άπρακτη, ο Ο.Κ.Χ.Ε. έχει δικαίωμα να ορίσει αυτός το μη υποδεικνυόμενο εμπροθέσμως μέλος το οποίο για μεν τη θέση του προέδρου πρέπει να είναι είτε δικηγόρος τουλάχιστον παρ’ εφέταις με πενταετή υπηρεσία είτε συμβολαιογράφος με πενταετή υπηρεσία στο εν λόγω λειτούργημα, για δε τη θέση των υπολοίπων μελών πρέπει να είναι ένας αγρονόμος – τοπογράφος μηχανικός με πενταετή υπηρεσία και ένας ακόμη από τους αμέσως προηγουμένως αναφερόμενους νομικούς, με τριετή υπηρεσία, με τη σειρά που αυτοί αναγράφονται στο κείμενο της παρούσας διάταξης. Αν για οποιονδήποτε λόγο δεν καταστεί δυνατή η συγκρότηση της Επιτροπής στην κτηματο γραφή μένη περιοχή που έχει οριστεί με την απόφαση της παραγράφου 1, ο Ο.Κ.Χ.Ε. μπορεί με αιτιολογημένη απόφαση του να συγκροτήσει την Επιτροπή και οπουδήποτε αλλού εκτός από την κτηματογραφημένη περιοχή, ζητώντας εκ νέου την υπόδειξη όλων των μελών της από αντίστοιχους φορείς της περιοχής όπου πρόκειται να λειτουργήσει και, σε κάθε περίπτωση, από αντίστοιχους φορείς της Αθήνας. Με απόφαση του Ο.Κ.Χ.Ε. ρυθμίζονται η κατά τόπον αρμοδιότητα της Επιτροπής και ο τρόπος λειτουργίας της, η γραμματειακή της υποστήριξη, η αμοιβή των μελών και του γραμματέα της, η οποία καθορίζεται κατά τις κείμενες διατάξεις, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια. Η Επιτροπή εισηγείται επί των αντιρρήσεων, αξιολογώντας όλα τα στοιχεία που προσκομίζουν οι ενδιαφερόμενοι, κάθε στοιχείο που συλλέχθηκε κατά τη διαδικασία σύνταξης των κτηματολογικών πινάκων και διαγραμμάτων της παραγράφου 3, όπως και κάθε αναγκαία πληροφορία που θα ζητηθεί από το οικείο Κτηματολογικό Γραφείο ή τους ενδιαφερομένους. Η Επιτροπή εισηγείται αιτιολογημένα για την αποδοχή ή την απόρριψη των αντιρρήσεων εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την παράδοση σε αυτήν από τον Ο.Κ.Χ.Ε. των φακέλων των αντιρρήσεων. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται για δύο (2) ακόμη μήνες με απόφαση του Ο.Κ.Χ.Ε.. θέματα σχετικά με τη διαδικασία υποβολής και εξέτασης των αντιρρήσεων, καθώς και κάθε σχετικό ζήτημα τεχνικού και λεπτομερειακού χαρακτήρα ρυθμίζονται με απόφαση του Ο.Κ.Χ.Ε. που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

7. Μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών, όπως αυτές προβλέπονται στις προηγούμενες παραγράφους, εκδίδεται απόφαση του Ο.Κ.Χ.Ε. για την αποδοχή ή την απόρριψη των αντιρρήσεων και την έγκριση του περιεχομένου των κτηματολογικών διαγραμμάτων και πινάκων της παραγράφου 3 λόγω του επαναπροσδιορισμού της θέσης και των ορίων των γεωτεμαχίων σύμφωνα με αυτήν. Ο Προϊστάμενος του οικείου Κτηματολογικού Γραφείου προβαίνει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση στις σχετικές εγγραφές αμέσως μετά τη διαβίβαση της απόφασης σε αυτόν».

[ Πηγή: https://ecopress.gr/lysi-gia-chiliades-akinita-se-dasikous/ ]

Το άρθρο Ρύθμιση για χιλιάδες ακίνητα σε Δασικούς Χάρτες, Κτηματολόγιο και αγνώστου ιδιοκτήτη εμφανίστηκε πρώτα στο EuroCosm: Τεχνικό Γραφείο Ευρώπη Κοσμίδη.