Λήγουν στο τέλος του έτους οι προθεσμίεςπου ίσχυσαν για τις πέντε ειδικές περιπτώσεις αυθαιρέτων κατηγορίας 5 (ακίνητα από κληρονομιές, πλειστηριασμούς, leasing, Ε.Τ.Α.Δ ΑΕ, περιοχές έκτακτης ανάγκη), οι οποίες εξαιρέθηκαν από την γενική κατάργηση του 2020 για χιλιάδες ακίνητα ιδιωτών και δήμων, και από την πρωτοχρονιά του 2025 κλείνει η δυνατότητα υπαγωγής σε διαδικασία τακτοποίησης για όλες τις περιπτώσεις και ειδικές εξαιρέσεις αυθαιρέτων 5.
♦ Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν συμπεριέλαβε την επικείμενη λήξη της προθεσμίας για τις πέντε ειδικές περιπτώσεις αυθαιρέτων κατηγορίας 5, στις παρατάσεις πολεοδομικών και χωροταξικών ρυθμίσεων, που έληγαν τέλος του χρόνου και δόθηκαν με τον Ν. 5261/2025 ΦΕΚ 231Α/12-12-25.
Στο μεταξύ δεν υπάρχει ορατότητα τόσο για παράταση της προθεσμίας υπαγωγών αυθαιρέτων κατηγορίας 1 έως 4 που λήξει στις 31 Μαρτίου 2026, την παράταση για τις εξαιρέσεις της κατηγορίας 5 που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ούτε για την γενική επαναφορά της κατηγορίας 5.
Από το ΥΠΕΝ υπάρχει επίσημη σιωπή ενώ οι πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας ότι γίνονται εισηγήσεις για την παράταση υπαγωγών κατηγορίας 1-4 και την επαναφορά της κατηγορίας 5, συνοδεύονται από την επισήμανση: «χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη κλειδώσει αυτή η ρύθμιση». Και σε κάθε περίπτωση ότι σχετικές αποφάσεις θα ληφθούν σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο. Δείτε εδώ στο ecopress
Δεν εισακούστηκε η προειδοποίηση για την μεγάλη καραμπόλα σε αυθαίρετα και ταυτότητα κτιρίου
Σημειώνεται ότι το ΥΠΕΝ δεν αντιμετώπισε τουλάχιστον μέχρι σήμερα, το θέμα για τις πέντε ειδικές περιπτώσεις αυθαιρέτων κατηγορίας 5, παρότι τόσο η επικείμενη λήξη της προθεσμίας όσο οι επιπτώσεις που θα προκληθούν, είχαν επισημανθεί εγκαίρως από την Ευτυχία Μπάρλου γενική γραμματέας του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδος, κατά την ομιλία της, στο συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ τον Νοέμβριο 2025 στην Πάτρα, παρουσία του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, βουλευτών, εκπροσώπων των διοικήσεων δικηγορικών, συμβολαιογραφικών, τεχνικών φορέων και πολλών ιδιοκτητών ακινήτων.
Νέο καμπανάκι προς το ΥΠΕΝ για λύση στις «κρυμμένες» ενδιάμεσες προθεσμίες των αυθαιρτέτων
Καμπανάκι προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χτυπάει το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, επισημαίνοντας «τις κρίσιμες προθεσμίες υπαγωγής αυθαιρέτων Κατηγορίας 5 που προβλέπονται στο άρθρο 128 του Ν.4759/2020, καθώς και σοβαρές δυσλειτουργίες που απορρέουν από «κρυμμένες» ενδιάμεσες προθεσμίες, οι οποίες δεν είναι σε γνώση τις περισσότερες φορές ούτε των συμβολαιογράφων ούτε των πολιτών».
Και εστιάζοντας ιδιαίτερα σε μεγάλα προβλήματα που δημιουργούνται από την Πρωτοχρονιά για τις κληρονομιές, εξηγεί ότι:
«Στη συνείδηση του νομικού κόσμου, μια κληρονομιά «μεταβιβάζει ό,τι υπάρχει». Δεν υπάρχει διαδικασία που να ειδοποιεί ότι η τακτοποίηση αυθαιρέτων βρίσκεται σε προθεσμιακή πίεση. Αυτό δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο, μιας και χιλιάδες ακίνητα κληρονόμων απειλούνται να χάσουν οριστικά τη δυνατότητα τακτοποίησης, οι πολίτες θα επιβαρυνθούν αναίτια, ενώ εύλογη είναι η εμφάνιση σοβαρών αδιεξόδων σε μεταβιβάσεις, χωρίς υπαιτιότητα του πολίτη».
Παράταση των καταληκτικών ημερομηνιών της 31.12.2025, νομοθετική εξάλειψη των ενδιάμεσων προθεσμιών και επίσημη ενημέρωση των συμβολαιογράφων και των πολιτών ζητά από το ΥΠΕΝ ο Ευάγγελος Καραχάλιος πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας.
Σε επιστολή, με θέμα: «αίτημα παράτασης των ειδικών προθεσμιών υπαγωγής αυθαιρέτων Κατηγορίας 5 (άρθρο 128 Ν.4759/2020) και ανάγκη εξάλειψης «κρυμμένων» προθεσμιών που δεν είναι γνωστές στους επαγγελματίες και στους πολίτες», που έστειλε την Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 2025 ο Ευάγγελος Καραχάλιος πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, σημειώνονται αναλυτικά τα ακόλουθα:
«Κύριε Υπουργέ,
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδας επιθυμεί να επισημάνει τις κρίσιμες προθεσμίες υπαγωγής αυθαιρέτων Κατηγορίας 5 που προβλέπονται στο άρθρο 128 του Ν.4759/2020, καθώς και σοβαρές δυσλειτουργίες που απορρέουν από «κρυμμένες» ενδιάμεσες προθεσμίες, οι οποίες δεν είναι σε γνώση τις περισσότερες φορές ούτε των συμβολαιογράφων ούτε των πολιτών. Ενσωματώνουμε αυτούσιο το σχετικό νομοθετικό κείμενο:
«Σύμφωνα με την παρ. 1, άρθρου 128 του Ν. 4759/9.12.2020 (ΦΕΚ 245A’), ορίζεται ότι αυθαίρετες κατασκευές και αλλαγές χρήσης της παραπάνω Κατηγορίας 5 που είναι προγενέστερες της 28ης.7.2011 υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος νόμου για αναστολή κυρώσεων, εφόσον αφορούν σε:
α. ακίνητα που αποκτώνται μέσω αναγκαστικού πλειστηριασμού, εφόσον η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός ενός (1) έτους από την έκδοση της κατακυρωτικής έκθεσης και το αργότερο μέχρι τις 31.12.2025,
β. ακίνητα που αποκτώνται κατόπιν κληρονομικής διαδοχής, εφόσον η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός ενός (1) έτους από την προθεσμία του άρθρου 1847 του Αστικού Κώδικα και το αργότερο μέχρι τις 31.12.2025,
γ. ακίνητα που εκμισθώνονται με σύμβαση leasing και επανέρχονται στη χρήση του κυρίου ή επικαρπωτή τους μετά τη λύση ή λήξη της σύμβασης, εφόσον η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός ενός (1) από την αποβολή του μισθωτή ή την απόδοση του μισθίου στον κύριο ή επικαρπωτή τους και το αργότερο μέχρι τις 31.12.2025,
δ. ακίνητα που μεταβιβάζονται στην Ε.Τ.Α.Δ. Α.Ε., σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 196 του Ν. 4389/2016 (Α’ 94), εφόσον η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός ενός (1) έτους από την καταχώρηση ή εγγραφή της μεταβίβασής τους στα οικεία κτηματολόγια ή υποθηκοφυλακεία, αντίστοιχα και το αργότερο μέχρι τις 31.12.2025, και
ε. ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές, οι οποίες κηρύχθηκαν εντός του έτους 2020 σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 25 του Ν. 4662/2020 (Α ‘ 27), εφόσον η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του προαναφερθέντος Ν. 4759/2020.
Για ακίνητα που βρίσκονται στις παραπάνω περιοχές, οι προσαυξήσεις των περ. β’- στ της παρ. 3 του άρθρου 102 του παρόντος νόμου ισχύουν μόνον όταν η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί μετά την πάροδο ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του προαναφερθέντος Ν. 4 759/2020. Ακίνητα των παραπάνω περ. α’-δ’, για τα οποία το γεγονός από το οποίο εκκινεί η αντίστοιχη προθεσμία υπαγωγής έχει συμβεί κατά το τελευταίο έτος πριν την έναρξη ισχύος του προαναφερθέντος Ν. 4759/2020, υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος νόμου για αναστολή κυρώσεων, εάν η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εντός ενός (1) έτους από την έναρξη ισχύος του Ν. 4759/2020. Οι προθεσμίες (…) παρατείνονται από τη λήξη τους και για ένα (1) έτος, με την παρ. 2, άρθρου 73 του Ν.4876/2021 (ΦΕΚ 251Α’).»
Ο νόμος περιλαμβάνει ενδιάμεσες, μη προφανείς προθεσμίες, όπως η προθεσμία του ενός (1) έτους από την προθεσμία του άρθρου 1847 ΑΚ για τις κληρονομικές διαδοχές. Προθεσμίες σαν αυτή προκύπτει ότι:
♦ δεν είναι γνωστή στους συμβολαιογράφους,
♦ δεν εμφανίζεται σε καμία πράξη αποδοχής κληρονομιάς,
♦ δεν ενεργοποιεί συμμετοχή μηχανικού, αφού στην αποδοχή κληρονομιάς δεν απαιτείται Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου,
♦ δεν ενημερώνεται επαρκώς ο πολίτης-κληρονόμος ότι έχει έναν χρόνο για να υποβάλει αίτηση τακτοποίησης.
Στη συνείδηση του νομικού κόσμου, μια κληρονομιά «μεταβιβάζει ό,τι υπάρχει». Δεν υπάρχει διαδικασία που να ειδοποιεί ότι η τακτοποίηση αυθαιρέτων βρίσκεται σε προθεσμιακή πίεση. Αυτό δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο, μιας και χιλιάδες ακίνητα κληρονόμων απειλούνται να χάσουν οριστικά τη δυνατότητα τακτοποίησης, οι πολίτες θα επιβαρυνθούν αναίτια, ενώ εύλογη είναι η εμφάνιση σοβαρών αδιεξόδων σε μεταβιβάσεις, χωρίς υπαιτιότητα του πολίτη. Λόγω της εξαιρετικής σημασίας των παραπάνω, ζητούμε:
1. Παράταση όλων των προθεσμιών που αναφέρονται στο ενσωματωμένο νομοθετικό κείμενο, δηλαδή των καταληκτικών ημερομηνιών της 31.12.2025,
2. Νομοθετική εξάλειψη των ενδιάμεσων προθεσμιών (1 έτους συναρτώμενο από άλλη προθεσμία), ώστε να υπάρχει μία ενιαία, σαφής, δημόσια δηλωμένη προθεσμία για όλες τις περιπτώσεις.
3. Επίσημη ενημέρωση των συμβολαιογράφων και των πολιτών,
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας βρίσκεται στη διάθεσή σας για κάθε συνεργασία ώστε να αποφευχθούν στο μέλλον αδικίες, να προστατευθούν οι πολίτες και να υπάρξει πραγματική λειτουργικότητα του νόμου».
[ Πηγή: https://ecopress.gr/afthaireta-katigorias-5-ston-aera-chilia/ ]