Η οικοδομική άδεια αποτελεί κεντρικό εργαλείο ελέγχου της δόμησης και βασικό στοιχείο νομιμότητας για κάθε οικοδομική δραστηριότητα. Η έκδοση της άδειας εμπλέκει τον μηχανικό ως τεχνικό υπεύθυνο, ο οποίος έχει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι η μελέτη συμμορφώνεται με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ, Ν. 4067/2012), τον Κτηριοδομικό Κανονισμό και τις ισχύουσες πολεοδομικές ρυθμίσεις. Η ορθή τήρηση του φακέλου της οικοδομικής άδειας αποτελεί προϋπόθεση για τη νομιμότητα της δόμησης, ενώ οποιαδήποτε παράλειψη ενδέχεται να οδηγήσει σε αναστολή ή ανάκληση της άδειας και σε διοικητικές κυρώσεις.
Οι μηχανικοί οφείλουν να διασφαλίζουν τα εξής:
1. Τήρηση των διαδικασιών χορήγησης άδειας: συμπλήρωση του φακέλου με όλα τα αναγκαία στοιχεία, όπως τοπογραφικά διαγράμματα, σχέδια, στατικές μελέτες και λοιπά δικαιολογητικά.
2. Έλεγχο συμμόρφωσης με πολεοδομικούς όρους: συντελεστής δόμησης, ποσοστό κάλυψης, όροι δόμησης σε ζώνες οικιστικού ελέγχου ή προστατευόμενες περιοχές.
3. Διασφάλιση τεχνικής επάρκειας: αντισεισμική προστασία, υλικά, ενεργειακή απόδοση και περιβαλλοντική συμμόρφωση.
4. Παρακολούθηση εκτέλεσης εργασιών σύμφωνα με την άδεια, με δυνατότητα κατάθεσης γνωστοποιήσεων ή προέγκρισης πρόσθετων εργασιών.
Η μη τήρηση των παραπάνω υποχρεώσεων μπορεί να οδηγήσει σε διοικητική ανάκληση ή ακύρωση της οικοδομικής άδειας, σε πρόστιμα, ακόμα και σε ευθύνη του μηχανικού για παράβαση καθήκοντος. Επιπλέον, η τήρηση του φακέλου και των διαδικασιών διασφαλίζει τη δυνατότητα υπαγωγής σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης και εξοικονόμησης ενέργειας, όπως το «Εξοικονομώ – Αυτονομώ».
Στην πρακτική εφαρμογή, ο μηχανικός πρέπει να ακολουθεί μια συστηματική διαδικασία:
- Προέλεγχος ακινήτου: έλεγχος αδειών, τοπογραφικών και στατικών στοιχείων.
- Αναγνώριση αυθαιρεσιών: τεχνικός και νομικός έλεγχος των αποκλίσεων από τις πολεοδομικές και περιβαλλοντικές διατάξεις.
- Σύνταξη έκθεσης αυτοψίας με αναλυτική περιγραφή της κατασκευής, των αποκλίσεων και των προτεινόμενων διορθωτικών ενεργειών.
- Κατάθεση υπαγωγής ή ένστασης κατά της έκθεσης αυτοψίας, με διασφάλιση ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης, όπως προβλέπεται από τον νόμο.
- Παρακολούθηση συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις καταβολής προστίμων και ενημέρωσης του φακέλου του ακινήτου.
Η νομολογία του ΣτΕ έχει αναδείξει τον κρίσιμο ρόλο του μηχανικού σε περιπτώσεις αυθαιρέτων σε προστατευόμενες περιοχές, παραλιακές ζώνες και δασικά οικοσυστήματα. Ειδικότερα, έχει κριθεί ότι η έκθεση αυτοψίας πρέπει να είναι πλήρης, τεκμηριωμένη και να διασφαλίζει την ακρίβεια των στοιχείων, ώστε να μπορούν να ασκηθούν ένδικα μέσα σε περίπτωση διαφωνίας του ιδιοκτήτη. Η μη τήρηση αυτής της υποχρέωσης καθιστά τον μηχανικό υπόλογο για ενδεχόμενη ζημία που προκύπτει από αυθαίρετη δόμηση, ακόμα και αν η ευθύνη μετακυλίεται εν μέρει στον ιδιοκτήτη.
Συνεπώς, η γνώση και εφαρμογή του Δικαίου της Δόμησης, η ενημέρωση για τις νομοθετικές και κανονιστικές μεταβολές και η σχολαστική τήρηση των διαδικασιών αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την ασφαλή και σύννομη άσκηση του επαγγέλματος του μηχανικού, προστατεύοντας τον ίδιο, τον ιδιοκτήτη και το δημόσιο συμφέρον.
[ Πηγή: news.b2green.gr ]