Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για χιλιάδες ιδιοκτήτες κτιρίων, οι οποίοι ενδεχομένως χωρίς να το γνωρίζουν αφού δεν έχει γίνει επίσημη ανακοίνωση, οφείλουν να έχουν ολοκληρώσει την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου για επτά κατηγορίες κτιρίων, αλλιώς κινδυνεύουν με πρόστιμο έως και το 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου τους. Παράλληλα ισχύει καταληκτική προθεσμία για χιλιάδες υπαγωγές αυθαιρέτων να ολοκληρωθούν με την έκδοση ταυτότητας κτιρίου αλλιώς θεωρούνται άκυρες.
Η ανάγκη για άμεση προετοιμασία ιδιοκτητών και μηχανικών για την έκδοση Ταυτότητας Κτιρίου για χιλιάδες κτίρια, όπως ορίζει ο νόμος είναι επιτακτική όχι μόνο διότι μετρά αντίστροφα ο χρόνος των καταληκτικών προθεσμιών αλλά και λόγω του όγκου των απαιτούμενων ενεργειών, αλλά και επειδή η διαδικασία είναι σύνθετη και χρονοβόρα.
Συγκεκριμένα οι προθεσμίες και οι υποχρεώσεις που «τρέχουν» για την έκδοση της Ταυτότητας Κτιρίου αφορούν:
♦ Μέχρι τις 31 Ιανουάριου 2026 πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου όλοι οι ιδιοκτήτες επτά κατηγοριών κτιρίων, που στεγάζουν δραστηριότητες με αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας και λειτουργίας, σύμφωνα με το νόμο 4495/2017.
♦ Μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026, οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων κατηγορίας 1 – 4, που έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση τακτοποίησης θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την έκδοση ταυτότητας κτιρίου
Άκυρες χιλιάδες υπαγωγές αυθαιρέτων, χωρίς την Ταυτότητα Κτιρίου
Οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων κατηγορίας 1 – 4, που έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση τακτοποίησης θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η διαδικασία θεωρείται ολοκληρωμένη μόνον όταν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου έχει ολοκληρώσει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα της ιδιοκτησίας του, δηλαδή η μη έκδοσή της θα ισοδυναμεί με μη τακτοποίηση της αυθαιρεσίας. Επομένως, για τη μεταβίβαση του ακινήτου, προϋπόθεση είναι η τακτοποίηση και η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Η αυλαία υπαγωγής των αυθαιρέτων που θα γίνει μέσω της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου θα πέσει στις 31 Μαρτίου 2026. Ωστόσο, μετά την 30ή Σεπτεμβρίου 2020 καταβάλλονται προσαυξημένα ποσά τακτοποίησης. Το ύψος της προσαύξησης είναι 20% για το πρώτο έτος καθυστέρησης, ενώ για κάθε επιπλέον χρόνο το ποσοστό αυξάνεται κατά 5%.
Τα πρόστιμα και οι συνέπειες στις μεταβιβάσεις και στην αξιοποίηση των ακινήτων
Ο νόμος προβλέπει πρόστιμα που ξεκινούν από 200 ευρώ και μπορούν να φτάσουν έως και το 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου, εφόσον διαπιστωθεί ότι η προθεσμία ή οι απαιτήσεις δεν τηρήθηκαν. Γι’ αυτό και η έγκαιρη ανάθεση σε μηχανικό αποτελεί ουσιαστικά τη μόνη ασφαλή οδό, ιδιαίτερα για όσους διαθέτουν μεγάλα ή σύνθετα κτίρια με εκτεταμένα αρχεία και ειδικές προδιαγραφές.
Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, πέρα από μια νομική υποχρέωση, λειτουργεί ως πλήρης ψηφιακός φάκελος που συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία ενός ακινήτου. Είναι το έγγραφο που αποδεικνύει τη νομιμότητά του και εξασφαλίζει ότι μπορεί να λειτουργεί, να ελεγχθεί ή να μεταβιβαστεί χωρίς εμπόδια.
Σημειώνεται πως η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου είναι απαραίτητη όταν κάποιος ιδιοκτήτης οριζόντιας ιδιοκτησίας πρέπει να κάνει μονομερή τροποποίηση της πράξης σύστασης, προκειμένου να περιγράψει σωστά τη σημερινή μορφή της, ώστε να τη μεταβιβάσει νόμιμα.
Το ΥΠΕΝ οφείλει να ενημερώσει τους χιλιάδες ιδιοκτήτες για την υποχρέωση τους
-«Στον Ν.4495/17 και συγκεκριμένα στο άρθρο 55, αναφέρει ότι τα κτίρια της κατηγορίας Ι, οφείλουν εντός 5 ετών να υποβάλουν ταυτότητα κτιρίου. Τα 5 χρόνια συμπληρώνονται στις 31/01/2026», επισημαίνει ελεύθερος επαγγελματίας μηχανικός στο ecopress και σημειώνει χαρακτηριστικά ότι:
-«Καμία επίσημη ενημέρωση δεν έχει γίνει έως τώρα από το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος ούτε έχει ανακοινωθεί έως τώρα κάτι σχετικό με παράταση της προθεσμίας, που σημαίνει ότι η καταληκτική προθεσμία της 31ης Ιανουαρίου 2026 ισχύει κανονικά, όπως ο νόμος ορίζει», λέει ο ίδιος και σημειώνει: «αλλά κατά την γνώμη μου, το πιο ανησυχητικό είναι ότι δεν το γνωρίζουν ούτε οι ιδιοκτήτες αυτών των κτιρίων ούτε και πολλοί από τους μηχανικούς».
Γιατί πρέπει να γίνει άμεση κινητοποίηση μηχανικών και ιδιοκτητών
-«Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου είναι μια διαδικασία που απαιτεί τη διενέργεια αυτοψίας και διαφόρων εργασιών του μηχανικού, την ανεύρεση της οικοδομικής άδειας και των σχεδίων που τη συνοδεύουν, τη σύνταξη κάτοψης της σημερινής κατάστασης του ακινήτου, την τακτοποίηση τυχόν αυθαιρεσιών και εν συνεχεία συλλογή πολλών εγγράφων και δικαιολογητικών από διαφορετικούς φορείς, βεβαίωση Κτηματολογίου για τον ΚΑΕΚ, πίνακα χιλιοστών της σύστασης οριζοντίου /καθέτου ιδιοκτησίας», τονίζει ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς και σημειώνει ότι:
-«Οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες που ανήκουν στις επτά κατηγορίες κτιρίων –πλην κατοικίας – για τα οποία υπάρχει η νόμιμη υποχρέωση έκδοσης της Ταυτότητας Κτιρίου, θα πρέπει να αναθέσουν εγκαίρως σε μηχανικό την έκδοση της Ταυτότητας Κτιρίου για να προλάβουν την καθοριστική ημερομηνία».
Οι επτά κατηγορίες κτιρίων που έχουν υποχρέωση για Ταυτότητα Κτιρίου
Υποχρέωση μέχρι τις 31 Ιανουάριου 2026 να ολοκληρώσουν την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, σύμφωνα με το νόμο 4495/2017 έχουν όλα τα κτίρια Κατηγορίας I.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα δημόσια και δημοτικά κτίρια, τα κτίρια συνάθροισης κοινού όπως θέατρα, κινηματογράφοι, συνεδριακά κέντρα και χώροι εκθέσεων, οι πολιτιστικές και αθλητικές εγκαταστάσεις, τα πρατήρια καυσίμων και τα συνεργεία κάθε είδους, τα μεγάλα τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ., όλα τα επίπεδα εκπαιδευτηρίων, τα νοσοκομεία και οι δομές υγείας, οι κοινωνικές δομές όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί και οίκοι ευγηρίας, αλλά και τα καταστήματα κράτησης.
Συγκεκριμένα ο νόμος προβλέπει για την προθεσμία υποβολή της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας ότι στην Κατηγορία I υπάγονται:
1. Κτίρια που ανήκουν στο Δημόσιο, στους Ο.Τ.Α. και στα Ν.Π.Δ.Δ., καθώς και αυτά που στεγάζουν υπηρεσίες του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των Ν.Π.Δ.Δ. και στεγάζουν υπηρεσίες αυτού.
2. Κτίρια συνάθροισης κοινού: θέατρα, κινηματογράφοι, αίθουσες συγκέντρωσης για κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις, συνεδριακά κέντρα και κτίρια εκθέσεων. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται επίσης : πολιτιστικές εγκαταστάσεις (βιβλιοθήκες, μουσεία, αίθουσες εκθέσεων), αθλητικές εγκαταστάσεις (κλειστά γυμναστήρια, γήπεδα με κερκίδες και κλειστούς βοηθητικούς χώρους, γήπεδα ΠΑΕ, Ολυμπιακές αθλητικές εγκαταστάσεις), σταθμοί μετεπιβίβασης μέσων μαζικής μεταφοράς.
3. Πρατήρια υγρών καυσίμων και συνεργεία αυτοκινήτων: κτίρια ή τμήματα κηρίων που χρησιμοποιούνται για πρατήρια υγρών καυσίμων ή για πλυντήρια αυτοκινήτων, καθώς και κάθε είδους συνεργεία αυτοκινήτων
4. Τουριστικά καταλύματα άνω των τριακοσίων (300) τ.μ.
5. Εκπαίδευση: δημόσια και ιδιωτικά κτίρια προσχολικής, πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
6. Υγεία και κοινωνική πρόνοια: κτίρια περίθαλψης (νοσοκομεία, ιατρικά κέντρα, κλινικές, αγροτικά και περιφερειακά ιατρεία, κέντρα ψυχικής υγείας, κέντρα παροχής υπηρεσιών υγείας).
7. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται επίσης: βρεφοκομεία, παιδικοί – βρεφονηπιακοί σταθμοί, οικοτροφεία, οίκοι ευγηρίας, ιδρύματα χρονίως πασχόντων, ιδρύματα ατόμων με ειδικές ανάγκες, άσυλα.
Διαδικασία υποβολής Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου
Σύμφωνα με το (άρθρο 56 του νόμου 4495/2017):
1. Η δήλωση γίνεται ανά κτίριο ή ανά διηρεμένη ιδιοκτησία.
2. Ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός, ο οποίος συμπληρώνει τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας του Κτιρίου ή της διηρημένης ιδιοκτησίας, ορίζεται από τον ιδιοκτήτη για κάθε κτίριο ή διηρημένη ιδιοκτησία. Αν έχουν συσταθεί οριζόντιες ή κάθετες ιδιοκτησίες, ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός για το σύνολο του κτιρίου μπορεί να ορίζεται ύστερα από απόφαση της πλειοψηφίας των κοινωνών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον κανονισμό της οροφοκτησίας, άλλως με απλή πλειοψηφία.
3. Το αρμόδιο τοπικό παρατηρητήριο μπορεί να προβαίνει σε έλεγχο των στοιχείων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας που έχουν υποβληθεί, αντιπαραβάλλοντας αυτά με τα στοιχεία που υποβλήθηκαν κατά την έκδοση της οικοδομικής άδειας, καθώς και με τα στοιχεία του πορίσματος των Ελεγκτών Δόμησης. Ύστερα από την υποβολή της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, η ενημέρωση της Ταυτότητας Κτιρίου πραγματοποιείται υποχρεωτικά ύστερα από την εκτέλεση οποιοσδήποτε εργασίας στο κτίριο ή στη διηρημένη ιδιοκτησία του, για την οποία απαιτείται οικοδομική άδεια ή έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας από δημόσια αρχή.
4. Τα στοιχεία ενημέρωσης και η αίτηση για την έκδοση πιστοποιητικού κτιρίου ή διηρημένης ιδιοκτησίας υποβάλλονται στο πληροφοριακό σύστημα μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, διά της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr), από τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό. Με την καταχώρηση της αίτησης, λαμβάνεται αυτόματα από το πληροφοριακό σύστημα μοναδικός αριθμός Ταυτότητας.
5. Εφόσον εκδοθεί από τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό το Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου (Π.Π.Τ.Κ.), δίνεται από το πληροφοριακό σύστημα μοναδικός ηλεκτρονικός κωδικός, ο οποίος γνωστοποιείται από τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό στον αναφερόμενο στην αίτηση ιδιοκτήτη του κτιρίου ή και της αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας (οριζόντιας ή κάθετης). 0 μοναδικός ηλεκτρονικός κωδικός παρέχει τη δυνατότητα ελέγχου γνησιότητας του πιστοποιητικού, καθώς και επανέκδοσης του.
Υπόχρεοι ενημέρωσης της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα στο όνομα των οποίων εκδόθηκε η σχετική άδεια οικοδομικών εργασιών, καθώς και οι ειδικοί ή καθολικοί διάδοχοι αυτών, όπως καταγράφονται κάθε φορά στα έντυπα της ταυτότητας κτιρίου.
6. Ύστερα από την ολοκλήρωση της κατασκευής του κτιρίου και την έκδοση του Πιστοποιητικού Ελέγχου Κατασκευής (Π.Ε.Κ.)
[Πηγή: https://ecopress.gr/taftotita-ktiriou-antistrofi-metris/ ]